Muslihiddin Âdil Taylan’ın âile bağları

Muslihiddin Âdil, dokuz çocuklu bir âileye mensûbdu ve erkek çocukların hepsi de cem’iyette yüksek mevk̆iler işgâl etmişlerdir.

- Âilenin en büyük çocuğu olan Muslihiddin Âdil’den bahsettik.

- Demiryolu Yüksek Mühendisi, Ord. Prof. Dr. Osman Tevfik Taylan (Selânik, 1884 – İstanbul, 15.9.1976, Moda C., Karacaahmed Mez.), Yüksek Mühendis Mektebi’nin (şimdiki İTÜ’nün) son Müdürü (Rektörü)’dür. Bu mekteb, İstanbul Teknik Üniversitesi’ne tahvîl edilince, ilk Rektörlüğüne de (20.7.1944 – 24.6.1946 devresi) yine o getirilmiştir. (İTÜ'nün resmî sitesinden: http://www.arsiv.itu.edu.tr/itu-rektorleri; 9.10.2019)

- Yüksek Mühendis Mümtaz Fazlı Taylan (ö. Cenevre, 22.5.1976, Teşvikiye C., Karacaahmed Mez.), büyük sermâyedâr idi. Vefât îlânlarında, şu şirketlerin büyük hissedârı ve idârecisi olduğu dikkati çekiyor: Taylan Holding A. Ş. (Holding’in müessisi ve İdâre Meclisi Reîsi), Taylan-Etker İthalât ve İhracat Türk Ltd. Ş. (Şirketin müessis ve Umûm Müdürü), Türk Demir Döküm Fabrikaları A. Ş. (Şirketin müessis ortaklarından ve İdâre Meclisi Reîs Vekîli), SİFAŞ Sentetik İplik Fabrikaları A. Ş. (Şirketin müessisi ve İdâre Meclisi Reîsi), Türk Ytong Sanayi A. Ş. (Şirketin müessislerinden ve İdâre Meclisi Âzâsı), Yapı ve Kredi Bankası A. Ş. (İdâre Meclisi Âzâsı), Çanakkale Çimento A. Ş. (Şirketin ilk İdâre Meclisi Reîsi), TİFDRUK Matbaacılık Sanayi A. Ş. (Şirketin uzun seneler zarfında İdâre Meclisi Reîsi)…

- Süha Fazlı Taylan (ö. İstanbul, 9.7.1966, Moda C., Karacaahmed Mez.), büyük iş adamıydı. Hakkında tafsîlât, biraz aşağıdadır.

Dokuz kardeşten dîğer beşi, kız çocuklarıdır:

- Münire (Pamir);

- Mevhibe (eşi: Yük. Müh. Sait Demiren; çocukları: Leylâ –eşi: Sahir Berker-, Şemsa Demiren, Bülent Demiren –eşi: Perihan-, Şeyda –eşi: Vakur Versan-; ö. İstanbul, 13.9.1967, Karacaahmed Mez.) (Mevhibe Demiren'in v. î.: Milliyet, 14.9.1967, s. 7)

- Fazıla (Şeşbeş; “Selânik eşrâfından” Şeşbeş'lerin gelini);

- Saadet (eşi: Faik Rumelli; ö. İstanbul, 9.11.1971) (Saadet Rumelli'nin v. î.: Milliyet, 27.11.1971, s. 4);

- Perihan (Yöney)…

Dört erkek kardeşin vefât îlânları, Cemâatin bu pek geniş ve nüfûzlu âilesi hakkında bize daha iyi bir fikir veriyor:

Süha Fazlı Taylan’ın vefât îlânı

“Merhum Fazlı bey ve merhume Meryem hanımın oğlu, merhume Raciye Taylan hanımefendinin sevgili eşi, Evin ve Azize Taylan’ın fedakâr kıymetli babaları, merhum Prof. Muslihiddin Adil Taylan, Ord. Prof. Tevfik Taylan, Münire Pamir, merhume Mevhibe Demiren, merhume Saadet Rumelli, merhume Fazıla Şeşbeş, Mümtaz Fazlı Taylan, Perihan Yöney’in kardeşi, Cem, Ali, Can, Naz’ın biricik büyükbabaları, iyiliksever ve muhterem insan SÜHA FAZLI TAYLAN Beyefendi, hakkın rahmetine kavuşmuştur. Cenazesi 7 ekim 1973 pazar günü öğle namazını müteakip Moda camiinden kaldırılarak Karacaahmetdeki aile kabrine defnedilecektir. Âilesi.” (Milliyet, 7.10.1973, s. 11)

Süha Fazlı Taylan’ın eşi, Kâhire Vâlisi Ali Zülfikâr Paşa ile Azîze Hn.'ın kızları Raciye Hanım’dır (ö. 9.7.1966, Karacaahmed Mez., Âile Makberesi; v. î.: Milliyet, 10.7.1966, s. 2). İki çocukları oldu: Evin Meryem (d. 1934; eşi: Altan Güvendiren -1929 / 1997-) ve Azize Can Taylan (ö. İstanbul, 13.5.2016, Karacaahmed Mez.) Azize Can Hanım, gâlibâ evlenmedi. Altan – Evin Güvendiren çifti ise, dört çocuk ebeveyni oldular: Cem, Ali, Can ve Naz…

Üsküdar Amerikan Lisesi’nde okuyan, tahsîline İsviçre’de devâm eden, sonrasında da babasıyle berâber çalışan Azize Can Taylan’ın verdiği îzâhata nazaran, babası büyük bir müteşebbisdi:

“Babam Krupp fabrikalarının Türkiye mümessiliydi. O zamanlar Türkiye’de hiçbir şey yoktu, herşey dışardan geliyordu. Babam o yıllarda başka büyük firmaların da Türkiye temsilciliğini yaptı. Devlet Demir Yolları’nın yarısından fazlası, bunun yanında Denizcilik Bankası’nın gemilerinin birçoğu onun elinden geçti. Babamın en büyük hobisi bahçesiydi. Sonradan bu hobisini meyve suyuna dönüştürdü. Türkiye’de 1960’lı yıllarda hiç meyve suyu yoktu. Krupp’un kardeşi de ortak oldu fabrikaya. Bütün makinaları dışardan getirdiler. Çok kolay olmadığını hatırlıyorum. Bosstay meyve suları on yıl üretildi. Babamın vefatından sonra meyve işi ölmeye başladı. İş yavaşlayınca üretimi bıraktık. İsviçre’de işletme eğitimi aldıktan sonra yurda dönünce babamın yanında çalışmaya başladım. Ölene kadar onunla çalıştım. Babamın vefatından 8 yıl sonra da işleri lağvettik ve ben Karizma Şirketi’ni kurdum.” (Osman Öndeş, Moda, Kadıköy’ün Güngörmüş Sayfiyesi, İstanbul: İletişim Yl., Eylûl 2016, ss. 304-305; https://www.academia.edu/76736881/MODA_3_EYL%C3%9CL_2021_; 18.9.2026)

Osman Öndeş, Azize Can Taylan’ın “Rahmi Koç’un yakın arkadaşı olduğunu” da naklediyor…

Yüksek Mühendis, büyük iş adamı Mümtaz Fazlı Taylan’ın vefât îlânı

“Merhum Fazlı bey ve merhume Meryem hanımın oğlu, merhum Herta Taylan’ın eşi, merhume Saadet Rumelli, merhum Prof. Muslihittin Adil Taylan, Prof. Tevfik Taylan, Münire Pamir, merhume Mevhibe Demiren, merhume Fazıla Şeşbeş, Perihan Yöney ve merhum Müh. Süha F. Taylan’ın kardeşi, Perihan Demiren ve Sevin Emiroğlu’nun aziz babaları, Yük. Müh. Bülent Demiren ve Yük. Müh. M. Halûk Emiroğlu’nun sevgili dedeleri, muhterem insan, Yüksek Mühendis MÜMTAZ FAZLI TAYLAN, 22 Mayıs 1976 günü Cenevre’de Hakkın rahmetine kavuşmuştur. Aziz naaşı memleketimize getirilerek 29 Mayıs 1976 Cumartesi günü Teşvikiye Camiinde kılınacak öğle namazını müteakip yapılacak dini merasimle Karacaahmet aile Kabristanında toprağa verilecektir. Tanrı rahmet eyleye. Âilesi.” (Milliyet, 28.5.1976, s. 6)

(Osman Öndeş, Moda, Kadıköy’ün Güngörmüş Sayfiyesi, İstanbul: İletişim Yl., Eyl̃ûl̃ 2016, ss. 304-305)

***

İTÜ’nün ilk Rektörü Ord. Prof. Dr. Osman Tevfik Taylan’ın vefât îlânı

“Acı bir ölüm: Selânik’ten Merhûm Fazlı efendi ve Merhûme Meryem Hanım’ın oğlu, Merhûm M. Adil Taylan’ın kardeşi, Münire Pamir, Merhûme Mevhibe Demiren, Merhûm Mümtaz F. Taylan, Merhûm Saadet Rumelli, Merhûm Süha F. Taylan ve Perihan Yöney’in ağabeysi, Taylan ailesinin amcası, Pamir, Demiren ve Yöney ailelerinin dayısı, Sehap Birgi ve [Yüksek Mîmâr] Ferzan Baydar’ın kayınpederi, Münire Birgi ve [Yüksek Mîmâr] Leyla Baydar’ın [Eskişehir, 1923 - 30.07.2015] babası, Merhûm Osman Birgi, … Baydar, Nazlı Baydar ve Ali Birgi’nin büyükbabası, Merhûme Emma Taylan’ın eşi, sevgili aile büyüğümüz İstanbul Yüksek Mühendis Mektebinin Son Müdürü, İstanbul Teknik Üniversitesi’nin ilk Rektörü, Y. Mühendis Ord. Prof. OSMAN TEVFİK TAYLAN, Ankara’da vefat etmiştir. Cenazesi 17 eylül 1976 Cuma günü İstanbul – Moda Camii‘nde kılınacak öğle namazından sonra Karacaahmet Aile Kabristanı’nda toprağa venilecektir. Âilesi.” (Milliyet, 16.9.1976, s. 7)

“Mimar Leyla Taylan Baydar’ın annesi, Alman asıllı Ulrich Kraft ve Maria Kraf’in kızı Emma Hanım idi. Leyla ve Münire isimli iki çocukları olmuştur. Emma Taylan 26 Mayıs 1975 tarihinde vefat etti. Sehap Birgi ve Ferzan Baydar’ın kayınvalidesi oluyordu. Cumhuriyet tarihinin ilk kuşak kadın mimarlarından Devlet Güzel Sanatlar Akademisi 1945 yılı mezunu Doç. Dr. Leyla Taylan Baydar 30 Temmuz 2015 tarihinde yaşamını yitirdi. […] …Mimarlık tarihi ve sanat tarihi alanlarında çeşitli makaleler kaleme almıştır. Leyla Taylan Baydar’ın cenazesi 31 Temmuz 2015 Cuma günü öğle namazında Üsküdar Şakirin Camii’nden kaldırılarak, Karacaahmet Mezarlığı’na defnedildi.” (Osman Öndeş 2016: 307; Zeki S. Sayar’dan naklen)