Osmanlı tarihinin önemli hükümdarlarından Yavuz Sultan Selim, vefatının 506. yıl dönümü dolayısıyla geçtiğimiz Eylül ayı sonunda çeşitli etkinliklerle anıldı. Tarihî şahsiyetlerin hatırlanması yalnızca akademik çalışmalar, kitaplar, resmî programlarla sınırlı kalmıyor; müzik, sanat da geçmişle bugün arasında güçlü kültür köprüsü kurabiliyor. Bu anlayışın örneklerinden Kültür Bakanlığı Devlet sanatçısı Efe Çakmak’ın Yavuz Sultan Selim’in hatırasına hazırladığı “Yavuz Marşı” oldu. Çakmak’ın kaleme aldığı ve seslendirdiği eser, tarihî hafızanın sanat yoluyla nasıl yaşatılabileceğini de gösterdi.

Biz de 22 Eylül vesilesiyle başladığımız söyleşinin çerçevesini biraz daha genişlettik. Yavuz Sultan Selim’den hareketle Türk musikisinin tarihteki yerini, Kırklareli’nin Rumeli ve Balkan kültür havzasıyla ilişkisini, mehter geleneğini ve Türkiye ile Balkanlar arasındaki ortak kültürel bağların sanat yoluyla gelecek kuşaklara nasıl aktarılabileceğini, sanatçımız Efe Çakmak Beyefendi ile değerlendirdik. Faydalı olması ümidi ile…

TARİHİ ŞAHSİYETLERİ SANATLA ANLATMAK

Sanatçının tarihî şahsiyetleri müzikle yeniden yorumlaması nasıl bir sorumluluk taşıyor? Sanat, tarih hafızanın aktarılmasında rolü nedir?

Oldukça mühim, özellikle Yavuz Sultan Selim gibi ulu ve mübarek bir şahsiyetse kelimeler kifayetsiz kalıyor. 8 sene kubbe-i arza sığmayan Hünkarımızı 7 kıtaya namı uçmuş Serdarımızı ben nasıl üç kıtaya sığdırayım? Bununla birlikte Yavuz Sultan Selim Han Hazretlerini ilk defa bir mehterle anmak bize nasip oldu.

Komposizyon halinden geçip matematiği yenerek direk hayatını yaşamak gerekir tarihi şahsiyetlerin. Samimiyet olmalı, dalkavukluk ile olacak iş değil. Çok ince çizgiler, mayınlı araziler. Terazi ne eksik ne fazla tartmalı. Sanat aristokrat bir ruh hâlidir; lakin bu hâli madden zengin olanlar anlayamaz. Arif kimsenin halidir. Hayatı kavgayla geçen ve mânen zenginler anlayabilir. Benim kavgam sanatımdır ve bitmeyecek sönmeyen bir ateş bu. Sanat sanattan çok fazla şey anlatıyor. Ben de en sonda da söyleyeceğimi en başta söyleyim. Yeter ki imkan verilsin. Gerisi gelir Allah’ın izniyle.

fotoğraf-2.jpeg

506 YIL SONRA YAVUZ SULTAN SELİM’E BİR MARŞ

Yavuz Sultan Selim Han’ın in vefatının 506. yılı için kaleme aldığınız-seslendirdiğiniz marşın hikayesinden bahsedebilir misiniz?

Konya’dan Balkanlara Akıncı olarak gelen ve burada Müslüman ve Türk olduğu için mücadeleler vermiş ailemizin, savaşlar hâlâ hafızasında silinmez izle kazılı. Acımız taptaze. Onulmaz bir yara. Tuna, Selanik, Tripoliçe, Doyran, Üsküp, Mostar, Kırım ve daha niceleri var ki bizlerin, ailelerimizin, komşularımızın, milletimizin ellerinden alınan toprakları. İşte benidir bu mehteri yazmaya vesile eden hususlar. Okudukça, yaşadıkça, hissettikçe görüyorum. Bir de bakıyorum sözler kalemden kâğıda dökülüyor. 40 bin davul 40 bin zurna mehter çalıyor gümbür gümbür. Türk Ordusu Gül Baba’nın duasıyla Macaristana Sefere gidiyor. Gülbanklar şelaleleri delmiş okyanusa karışıyor. Gökyüzünde Kırmızı güller Hazreti Peygamber aşkıyla pervane oluyor gülle oluyor küffara. Allah Allah nidaları. Deliler, Akıncılar, Serdengeçtiler. İşte ben de oradayım bazen sazımla bazen avazımla, yazıyorum. Kardeşiniz, bu deli kızan YALINKILIÇ…

fotoğraf-3.jpeg

KIRKLARELİ’NDEN BALKANLARA UZANAN KÜLTÜREL HAFIZA

Asırlık medresede yeniden ilim ve irfan buluşmaları
Asırlık medresede yeniden ilim ve irfan buluşmaları
İçeriği Görüntüle

Kırklareli’nin Rumeli-Balkan kültür havzasındaki tarihî konumu; müziğinize, sanat anlayışınıza nasıl yansıyor?

Kırklareli ülkemizin Balkanlara açılan kapısı ve coğrafi konumu sebebiyle özellikle ulu şahsiyetleri içerisinde barındıran gerçekten de Kırklar eli bir memlekettir. Binbir Oklu Ahmet Baba, Topçu Baba, Mercan Baba, Yağmurlu Baba, Hızır Baba gibi üçler, yediler, kırklar meclisinden bizlere gönderilmiş gönül erleri mübarek şahsiyetlerin kabirleri buradadır. Onlara hep dua ederim. Onlarla gönüldaşlık ederim. İşte frekans da burada devreye giriyor. Türk ordusunda hem şehit şüheda, hem veli-enbiya olmuş gönül erleri. Osmanoğulları’nın akrabaları, amuca oğulları. Onlar baş tacımızdır bizim…

İşte Allah aşkıyla yansıyan bu deli gönle vuran aks bana yol gösteriyor.

fotoğraf-4.jpeg

TÜRK MUSİKİSİ: SINIRLARI AŞAN GÖNÜL KÖPRÜSÜ

Türk musikisi, mehter geleneği, Balkanlar’la Türkiye arasındaki tarihî-kültürel bağların anlatılmasında nasıl bir kültür aracı olabilir?

Aslında müzikal olarak ilk ve son kültürel köprümüz Türk Müziğidir desem hadsizlik etmiş olmam. Ezanımız, Düğünümüz, Mevlidimiz, Cemiyetimiz hepsinde de Türk Müziğinin farklı formları var. Dil bağı, din bağı, gönül bağı. Nerede, nasıl, ne şekilde aradığın fark etmez. Türk Müziği köprüsünden bizleri geçirdi, geçiriyor ve geçirecek. Daha başka köprü aramaya gerek yoktur. Olmamalıdır. Şu an Doyran’da soydaşlarımız var. O bölgede şenlikler var. Bu şenliklerde icra edecek Mehteran ile Mostar’a hatta Viyana kapılarına kadar gitmekte beis yoktur. Aynı dili konuştuğumuz soydaşlarımız bizi beklemektedir. Ha Konya, Ha Doyran…

fotoğraf-5.jpeg

GEÇMİŞTEN GELECEĞE MÜZİK İLE YAŞAYAN HAFIZA

Geçmişi yalnızca anlatmak değil, müzikle hissettirmek-yaşatmak sizce ne ifade ediyor?

Hissin ötesinde bir kavram var ise onun da ötesindeki kavram beni bir miktar anlatabilir.

Geçmişi geleceği ve en önemlisi ‘’AN’’ı önce ben hissetmeliyim. Akabinde benimle gönüldaşlık edecek dinleyicinin beni samimi olduğum ve neysem o olduğum için sevmesini ve dinlemesini isterim. Sonuçta beraber o frekansı yaşayacağız; Ülkemizde müzikal olarak (Türk Müziği nezdinde) çalışmalar yapmak istediğimizde alanımız daha özgür olmalı, imkânlarımız hep var olmalıdır. Bu millet her bölgesinde Türküler, şarkılar, gazeller, uzun havalar ile büyüdü. Salatı ümmiyeler, Tekbirler, Ezanlar, ilâhîler ile büyüdü. Kısacası milletimizin müzik zevki Türk Müziğinin formlarıyla şekillendi. Türk Müziğine gereken ehemmiyeti artık vermeliyiz, vitrine sadece onu koymalıyız. Bu eksende yeni projeler millî bir kültür kalkınması olarak devletimizce üzerine daha çok gidilerek uygulanabilir. Zira bahsettiğim gibi Türk Müziğine, kültürümüze sahip çıkmalı, bozulmaması, zehirlenmemesi, kendini daha çok var edebilmesi için gerekli gayreti göstermeliyiz.

fotoğraf-6.jpeg

HEYBEMİZ DOLU

Tarih ve Türk musikisi ekseninde yeni projeleriniz var mı?

Heybem, sandığım, çantam dopdolu. ‘’Yavuz Marşı’’ ile ilk top atışı atıldı. Ümit varım, inancım tevekkülüm yalnızca Allah’a. Nasibimiz bizleri buluyor, bulacaktır da. Son cümlelere gelirsek projeler desteklendikleri ölçekte büyür gelişir ve vücuda kavuşup milli bir kimliğe bürünür. Ben de Sayın Cumhurbaşkanımıza bu projeleri anlatacağım günü büyük bir sabırsızlıkla bekliyorum. Kendisini ve bizleri okuyanları muhabbetle selamlıyorum…

Kaynak: Milat Gazetesi / Fevzi Akargül / Kırklareli