Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, İstanbul’da gazetecilerle bir araya gelerek tarım ve ormancılık gündemine ilişkin açıklamalarda bulundu. Orman yangınlarıyla mücadelede yapay zekâ ve İHA teknolojilerinin kullanıldığını belirten Yumaklı, savunma sanayisiyle yangınlara doğrudan müdahale edebilecek insansız hava araçları geliştirmek için çalıştıklarını bildirdi. Yumaklı, gıda güvenilirliğinden hobi bahçelerine, hal yasasından hayvancılığa kadar birçok konuda değerlendirmelerde bulundu.
Yangınlara insansız hava araçlarıyla müdahale hedefi
Orman yangınlarıyla mücadelede teknolojinin tüm imkânlarından yararlandıklarını belirten Yumaklı, yapay zekâ temelli Karar Destek Sistemi sayesinde yangın riskinin bir hafta önceden tespit edilebildiğini ve ekiplerin buna göre yönlendirildiğini söyledi.
İnsansız hava araçlarının şu anda yangınların tespitinde kullanıldığını aktaran Yumaklı, savunma sanayisiyle doğrudan müdahale amacıyla su atabilen insansız hava araçları geliştirmek için çalışma başlattıklarını kaydetti.
Bu teknolojinin dünyada henüz bulunmadığına dikkati çeken Yumaklı, Türkiye'nin geliştireceği sistemle hem yangınlarla mücadelede yeni bir kapasite kazanabileceğini hem de ekonomik getiri sağlayabileceğini ifade etti.
Yumaklı, mevcut sistemlerde kullanılan Bayraktar TB2 İHA'lar dolayısıyla BAYKAR'a da teşekkür etti.
Yanan ormanların ekosistemine uygun ağaçlandırma
Yangın sonrası ağaçlandırma çalışmalarının bilimsel veriler doğrultusunda yürütüldüğünü vurgulayan Yumaklı, her bölgenin kendi ekosistemine uygun ağaç türleriyle yeniden ağaçlandırıldığını belirtti.
Karadeniz, Akdeniz, Ege ve İç Anadolu bölgelerinin farklı bitki örtülerine sahip olduğunu hatırlatan Yumaklı, milyonlarca yılda oluşan ekosistemin değiştirilmesinin yeni biyolojik sorunlara yol açabileceğini dile getirdi.
Yangınların büyük bölümünün orman dışındaki alanlardan başladığını belirten Yumaklı, kızılçam ağaçlarının kozalaklarının yangın sırasında tohumlarını koruduğunu ve uygun koşullar oluştuğunda bu tohumları toprağa bıraktığını anlattı.
Kasıtlı yangın çıkaranlara ağır yaptırım
Orman yangınlarının çıkış nedenleri arasında kasıtlı müdahalelerin oranının yüzde 3 olduğunu bildiren Yumaklı, bu tür olayların kolluk kuvvetlerinin raporları doğrultusunda belirlendiğini söyledi.
Kasıtlı yangın çıkaranlara ağır cezalar uygulandığını belirten Yumaklı, yangına müdahale sırasında yapılan harcamaların da yangını çıkaran kişilerden tahsil edildiğini ifade etti. Bakanlığın hukuk birimlerinin cezai süreçleri sonuna kadar takip ettiğini kaydetti.
Hobi bahçeleri imar problemi
Hobi bahçeleri konusunun bir imar problemi olduğunu belirten Yumaklı, tarım arazilerinin kaçak yapılarla bozulmasını önlemek amacıyla yasal düzenleme yapıldığını hatırlattı.
Yasal düzenlemenin ardından uygulamaların durduğunu ancak imar mevzuatına takılanların konuyu gündemde tuttuğunu ifade eden Yumaklı, "Bu ülkede herkes kural neyse ona uymak zorunda. Dolayısıyla uymayanlarla ilgili ne olacaksa o olacak." dedi.
Hal yasasında yeni düzenleme yolda
Hal yasasına ilişkin çalışmaların AK Parti grubunda tamamlandığını belirten Yumaklı, düzenlemenin komisyona gelmesinin beklendiğini söyledi.
Yeni düzenlemeyle üretici birlikleri ve kooperatiflerin hallerde ve pazarlarda daha fazla yer almasının hedeflendiğini aktaran Yumaklı, üretici birliklerinin hal dışında da satış noktaları oluşturabilmesinin gündemde olduğunu bildirdi.
Büyük satış noktalarının belirli miktarlara kadar doğrudan üreticiden alım yapabilmesini sağlayacak bir sistem üzerinde de çalışıldığını kaydeden Yumaklı, aracıların azaltılması, sözleşmeli üretimin teşvik edilmesi ve ürünlerin tüketiciye daha düşük maliyetle ulaştırılmasının amaçlandığını ifade etti.
Gıda güvenilirliğinde taviz yok
Gıda güvenilirliğinin bakanlığın kırmızı çizgisi olduğunu vurgulayan Yumaklı, taklit ve tağşiş yapan işletmelere yönelik denetimlerin kararlılıkla sürdüğünü belirtti.
İhlal tespit edildiğinde gerekli cezaların uygulandığını ve ürünlerin piyasadan çektirildiğini aktaran Yumaklı, ardından kamuoyunun bilgilendirildiğini söyledi.
Yumaklı, üreticilerin ürünlerini tüketiciye vaat ettikleri şekilde sunmak zorunda olduğunu, bu konuda hiçbir taviz verilmeyeceğini dile getirdi.
Pestisit bildirimlerinde yüzde 74 düşüş
Avrupa Birliği Komisyonunun Tarım ve Gıdadan Sorumlu Üyesi Christophe Hansen ile yaptığı görüşmede pestisit konusunun da gündeme geldiğini belirten Yumaklı, Türkiye'nin son üç yılda RASFF bildirimlerinde yüzde 74 düşüş sağladığını açıkladı.
Avrupa Birliği'nde hektar başına pestisit kullanımının 3,2 kilogram, Türkiye'de ise 2,3 kilogram olduğunu belirten Yumaklı, biyolojik ve biyoteknik mücadele yöntemlerini yaygınlaştırdıklarını ve bu alandaki işbirliğini geliştireceklerini kaydetti.
Yağışlar geçen yıla göre yüzde 76 arttı
Türkiye'nin son su yılında son 66 yılın en yüksek yağış miktarına ulaştığını bildiren Yumaklı, 1 Ekim 2025-30 Eylül 2026 döneminde ülke genelinde ortalama yağışın 741,6 milimetre olarak ölçüldüğünü söyledi.
Bu miktarın uzun yıllar ortalaması olan 573,4 milimetrenin yüzde 30, geçen yılın ise yüzde 76 üzerinde olduğunu belirten Yumaklı, iklim değişikliğinin hem kuraklık hem de taşkın riskini artırdığına dikkati çekti.
Taşkın Önleme Sistemi sayesinde su debilerinin 72 saat öncesinden ölçüldüğünü ve gerekli uyarıların yapıldığını aktaran Yumaklı, kuraklığa dayanıklı tohumların geliştirilmesi ve taşkınların önlenmesi için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.
Meyve ihracatında Karadeniz engeli
Üretim planlamasıyla tarımda yapısal dönüşüm başlattıklarını belirten Yumaklı, meyve ihracatında Karadeniz'deki seyrüsefer güvenliği sorunlarının önemli engellerden biri olduğunu söyledi.
İhracatçıların ürünlerini sevk etmekte zorlandığını aktaran Yumaklı, Ticaret Bakanlığıyla birlikte çözüm üzerinde çalıştıklarını bildirdi.
Rusya'ya yapılan ihracatta gümrük geçişlerinin yeniden açılması için görüşmeler gerçekleştirdiklerini belirten Yumaklı, ayrıca Türk ürünlerine uygulanan analiz sıklığının bazı ürün gruplarında yüzde 20'ye, bazılarında ise yüzde 10'a kadar düşürüldüğünü kaydetti.
Hayvancılıkta nitelik ve verimlilik önceliği
Hayvancılık Yol Haritası kapsamında belirlenen adımların uygulandığını ifade eden Yumaklı, hayvan sayısındaki artışın yanı sıra sürü yenileme ve verimliliğe odaklandıklarını söyledi.
Hayvan hastalıklarıyla mücadelede önemli mesafe alındığını belirten Yumaklı, 2025'te yaşanan şap hastalığının dört ay içerisinde kontrol altına alındığını ve Avrupa Birliği Komiseri tarafından Türkiye'nin başarısının takdir edildiğini aktardı.
Ari çiftliklere yönelik Türkiye genelinde tarama başlattıklarını da bildiren Yumaklı, hastalıklarla mücadele kurallarına uymayan işletmelerin ari statülerinin iptal edildiğini belirtti. Yumaklı, ari işletmelere dört kat daha fazla destek verildiğini ve bu desteğin karşılığında kurallara eksiksiz uyulmasının beklendiğini sözlerine ekledi.
