ABD ve İran arasındaki gerilim, Hürmüz Boğazı’ndaki yeni askeri hareketlilik ve nükleer tesislerdeki hazırlık iddialarıyla yeniden zirveye tırmandı. Washington yönetimi, bölgedeki gemileri için acil güvenlik yönergeleri yayımlarken, İsrail medyası tarafından paylaşılan uydu görüntüleri İran’ın olası bir operasyona karşı savunma hatlarını güçlendirdiğini ortaya koyuyor. Özellikle İsfahan’daki nükleer komplekslerde görülen hareketlilik, bölgedeki "gizli çatışma" hazırlığı iddialarını güçlendirdi.
İsrail merkezli Maariv gazetesinin servis ettiği yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerine göre, İran’ın İsfahan’daki stratejik tünel komplekslerinde olağanüstü bir hareketlilik söz konusu. Pazartesi günü kaydedilen görüntülerde, yer altı tesislerine giriş sağlayan tünellerin toprakla kapatıldığı fark ediliyor.
Bu durumun, ABD veya İsrail tarafından gerçekleştirilebilecek olası bir hava saldırısı ya da baskın sırasında zenginleştirilmiş uranyumun ele geçirilmesini önlemek ve fiziksel hasarı minimize etmek amacıyla yapıldığı öne sürülüyor. Haberde, İran yönetiminin tesislerine yönelik doğrudan bir askeri operasyondan ciddi endişe duyduğu vurgulanıyor.
Hürmüz Boğazı’nı "dünyanın en önemli petrol darboğazı" olarak nitelendiren ABD, Umman’daki diplomatik temaslara rağmen sahada tedbirleri sıkılaştırdı. Al Jazeera tarafından aktarılan bilgilere göre, ABD Denizcilik İdaresi yayımladığı yeni kılavuzda, ABD bayraklı ticari gemilerin İran karasularından mümkün olduğunca uzak durmasını tavsiye etti. Yayımlanan resmi uyarıda şu ifadeler dikkat çekiyor:
“İran güçleri ABD bayraklı bir ticari gemiye çıkarsa, mürettebat çıkarma yapanlara karşı zorla direnmemelidir. Zorla direnmemek, bu çıkarma işlemine rıza veya onay anlamına gelmez. ABD bayraklı ticari gemilerin bu sulardan geçerken, seyrüsefer güvenliğini tehlikeye atmadan İran'ın karasularından mümkün olduğunca uzak durmaları tavsiye edilir. Hürmüz Boğazı'nda doğuya doğru seyrederken, gemilerin Umman'ın karasularına yakın seyretmeleri önerilir.”
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Ermenistan’da gerçekleştirdiği basın açıklamasında İran ile yürütülen müzakerelere dair önemli ipuçları verdi. Nükleer zenginleştirme konusundaki kırmızı çizgilerin Başkan Donald Trump’ın kararına bağlı olduğunu belirten Vance, taleplerin diplomatik gizlilik içinde yürütüleceğini işaret ederek şunları söyledi:
“İranlılarla aramızda gerçekleşen ilk müzakerelere geri dönersek, Başkan, ABD adına faydalı olacak yapıcı bir anlaşmaya varmak için çok ama çok çaba sarf ediyordu. Tüm ABD yönetimi, İranlılar bu anlaşmayı yapacak kadar akıllı olsalardı, bunun onlar için de iyi olacağı konusunda hemfikirdi.”
İran ve ABD arasındaki ilişkilerin en kritik noktası olan nükleer dosya, karşılıklı tehditlerin gölgesinde kalmaya devam ediyor. Haziran 2025’te yaşanan saldırılar ve sonrasında Trump’ın "İran’a saldırı" mesajları, müzakere masasını oldukça kırılgan bir hale getirdi. İran tarafı görüşmelerin sadece nükleer odaklı kalmasını isterken, Trump yönetimi masaya İran’ın füze programı ve bölgedeki müttefiklerine verdiği desteği de getirmekte kararlı görünüyor.
