Tarım sektörünün küresel ölçekteki en büyük sorunlarından biri: "Beyaz Kirlilik". Tarlalarda nemi korumak ve verimi artırmak için kullanılan plastik malçlar, görevleri bittiğinde toprağa karışarak mikroplastik kirliliğine neden oluyor. Şanlıurfa TOBB Fen Lisesi, bu çevre sorununa şehrin yerel kaynaklarıyla "dur" dedi.
Genç mucit Muhammet Sabur, Kimya Öğretmeni Aslı Köroğlu rehberliğinde; Şanlıurfa’nın en önemli tarımsal atığı olan Antep fıstığı kabuklarını, doğada tamamen çözünen ve çözünürken toprağı mineralize eden "Biyoplastik Malç"a dönüştürdü. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen HAYTEKFEST’te (Hayvancılık, Tarım ve Gıda Teknolojileri Ar-Ge ve İnovasyon Festivali) büyük ilgi gören proje, jüri tarafından Mansiyon Özel Ödülü’ne layık görüldü.
ATIKTAN İNOVASYONA: YEREL KAYNAK, EVRENSEL ÇÖZÜM
Türkiye’deki Antep fıstığı üretiminin merkez üssü olan Şanlıurfa’da, her yıl binlerce ton kabuk atıl hale geliyor. Proje, bu atık potansiyelini bilimsel bir bakış açısıyla ekonomiye kazandırıyor. Geliştirilen biyobozunur örtü, tarlada kullanıldıktan sonra toplanmaya gerek duymadan 18-24 ay içinde toprağa karışıyor. Mevcut petrol türevli plastiklerin aksine, bu ürün toprağın organik yapısını destekleyen bir model sunuyor.
RÖPORTAJ: LABORATUVARDAN TARLAYA BAŞARI HİKÂYESİ
Bu başarı hikâyesini arkadaşımız –gazetemiz yazarı Eyyüp Azlal derledi ve röportaj yaptı.
Azlal: Sevgili Muhammet, herkesin atık olarak gördüğü fıstık kabuğunu bir teknolojiye dönüştürme fikri sende nasıl doğdu?
Muhammet Sabur: "Her şey bir gözlemle başladı. Şehrimizde fıstık kabuğu çok bol, ancak ekonomik bir değeri yoktu. Diğer yanda ise tarım arazilerinde biriken plastik atıkların toprağa verdiği zararı görüyordum. Kimya derslerinde öğrendiğimiz polimer yapıları bu yerel atıkla birleştirme fikri üzerine yoğunlaştık. 'Doğadan geleni tekrar doğaya, ama faydalı bir formda nasıl döndürebiliriz?' sorusunun cevabı bizi bu projeye götürdü."
Azlal: Laboratuvar süreci oldukça titiz bir çalışma gerektirmiş olmalı. Seni bu süreçte en çok ne motive etti?
Muhammet Sabur: "Deneyler sırasında malzemenin esneklik ve dayanıklılık testlerinden başarıyla geçtiğini görmek en büyük motivasyonumdu. Bir atığın, toprağı koruyan dayanıklı bir kalkan haline dönüşmesi tarif edilemez bir duygu. HAYTEKFEST’te projemizin akademik düzeyde takdir görmesi, tüm yorgunluğumuzu unutturdu."
Azlal: Aslı Hocam, projenin eğitim ve inovasyon açısından önemini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Aslı Köroğlu: "Fen Lisesi eğitimi, teorik bilgiyi hayatın sorunlarına çözüm üretecek bir vizyonadönüştürmektir. Muhammet ile yola çıkarken hedefimiz sadece bir okul projesi değil, çevre sorunlarına yerel imkanlarla küresel çözümler sunmaktı. Gençlerimize imkan ve doğru rehberlik sunulduğunda, bilimsel merakın nasıl somut bir başarıya dönüştüğüne şahit olduk. Bu proje, öğrencilerimizin Ar-Ge yetkinliğinin ve çevre bilincinin en güzel örneğidir."
GELECEĞE BAKIŞ: SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIMIN MERKEZİ URFA
Şanlıurfa TOBB Fen Lisesi’nin kazandığı bu ödül, sadece bir başlangıç. Projenin geliştirmeye açık yapısı, gelecekte tarım teknolojileri alanında Şanlıurfa’nın bir inovasyon merkezi olabileceğini kanıtlıyor. "Yeşil bir Urfa, Temiz bir Dünya" vizyonuyla hareket eden Muhammet Sabur ve Aslı Köroğlu, yerel kaynakların gücünü bilimle birleştirmeye devam etmektedir.
PROJE KÜNYESİ
• Proje Adı: Antep Fıstığı Kabuğundan Organik Malç Üretimi
• Okul: Şanlıurfa TOBB Fen Lisesi
• Proje Sorumlusu: Muhammet Sabur
• Danışman Öğretmen: Aslı Köroğlu
• Başarı: HAYTEKFEST Mansiyon Özel Ödülü
• Hedef: Plastiksiz Tarım, Sıfır Atık
