0
İbni Ömer radıyallahu anhuma'dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
"Eğerinsanlar, yalnız başına yolculuk yapmakta ne sakıncalar olduğunu benim kadar bilselerdi, hiç bir binek sahibi (yolcu) gece yolculuğuna yalnız çıkmazdı." (Buharî, Cihad 135. Ayrıca bk. Tirmizî, Cihad 4; İbni Mace, Edeb 45)
Açıklama: Allah ve resulü, İslam dairesine giren her insana ömrünün her karesinde mal ve canına zarar gelmemesi için sürekli tavsiyelerde bulunur. Bir sonraki saniyede başına nelerin geleceğini bilemeyen bir insan sürprizlerle karşılaşabilir. Gaybı, dilediği kadar peygamberine bildiren Allah-u Teala kulunu bilinmemezlik sürprizinden kurtarır.
Bu hadiste de hem cana hem de mala gelebilecek olası bir tehlikeden bahsedildiğini görürüz… Hadisimizde oldukça net görüldüğü gibi bir kişinin özellikle gece yalnız başına yolculuk yapmasının sakıncası…
Bu hadisimizde gece yolculuk yapan kişinin başına nelerin geleceğinden bahsedilmemesi insanın aklına gelebilecek şeylerin oldukça kolay olduğundan olabilir… Zira çöllerle kaplı bir beldede yalnız yapılacak bir yolculuktaki muhtemel tehlikeler;
1- Karanlıkta kaybolma ihtimali
2- Yırtıcı hayvanlara yem olma ihtimali
3- Düşmanlara av olma ihtimali
4- Hırsız ve soyguncularla karşılaşma ihtimali gibi durumlar.
Bu ve benzeri tehlikelere şehir hayatında da karşılaşmak mümkün… Biz bu hadisimizden dersler çıkarmaya çalışırken hem o ortamı hem de günümüz ortamını göz önünde bulundurmak zorundayız.
Hadisimizin metni dikkatlice okunduğunda ashabının bilgisi dışında bilgilere sahip olduğunun mesajı rahat bir şekilde görülür;
'…benim kadar bilselerdi…' Demek ki gece tek başına yolculuk yapanlar bazı tehlikelerin farkındalar ama gözlerinden kaçırdığı bazı tehlikeler de var ve bu tehlikeler insanlar tarafından bilinmiyor. Gece tek başına yolculuğa çıkan bir insan tehlikeleri göze almıştır. Fakat asıl uyarı bilinen tehlikeler dışındaki tehlikelerdir… Peki, resulullah aleyhisselam bizleri hangi tehlikelerden bahsediyor?
Bu hadisimizde asıl uyarılmamız gereken tehlikenin adı verilmemiş… Bu bilgi kendisinde saklı… Peki, neden saklı? Biz biliyoruz ki peygamberler vahyi gizlemezler… Akla iki ihtimal gelir;
1- Ey dünyanın herhangi bir yerinde gece yalnız başına yolculuğa çıkacak olan yolcu! Yoldaki tehlikeleri sakın ola küçümseme… Zararla karşılaşma ihtimalin Zannettiğin kadar az olmayabilir.(Bu bir uyarıdır.)
2- Ey dünyanın herhangi bir yerinde gece yalnız başına yolculuğa çıkacak olan yolcu!
Peygamberin bile yalnız başına yolculuğa çıkmak istememesi yolcuyu bekleyen tehlikenin boyutunu anlatır. (Bu da bir uyarıdır.)
Hadisimizde özellikle de dikkat çekilen kısım '…benim kadar bilselerdi…' kısmıdır. Yoksa gece yolculuğa çıkmayın demiyor. Allah'ın resulü aleyhisselam başka bir hadiste yalnız başına günün herhangi bir saatinde yolculuğa çıkacak olan kişinin unuttuğu bir tehlikeden bakın nasıl bahsediyor;
Amr İbni Şuayb'ın babası yoluyla dedesinden rivayet ettiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
"Bir yolcu bir şeytan, iki yolcu iki şeytan sayılır. Üç yolcu ise, kafiledir." (Ebû Davûd, Cihad 79; Tirmizî, Cihad 4)
Bu hadisi gece yolculuğuna çıkan kişi üzerinde düşündüğümüzde unuttuğumuz, ya da bilgi sahibi olamadığımız bir durumla karşılaşırız. Yalnız yolculuğa çıkan kişinin bir yol arkadaşı vardır; 'Şeytan!'
Tek başına yolculuğa çıkan bir insan yol güzergahında damarlarında kan gibi dolaşan şeytanın vesveselerine karşı korumasız olur ve büyük bir ihtimal vesveselere yenik düşer. Yolda tek başına yolculuk yapan kişi soyguncuların da iştahını kabartır katillerin de… Her halükarda savunmasızdır… İki kişiyle yapılan yolculukta bile şeytan tehlikesi varsa yalnız başına yolculuktaki tehlikenin büyüklüğünü siz düşünün artık!
