0
Eşler arası iletişim sorunları, aile içi yaşanan çatışmalar ve boşanmalar ilgiye, sevgiye, bakıma muhtaç çocuklarda endişe, sıkıntı ve bunalıma neden olur. Huzursuzluk içinde yetiştirilen çocuk, uyum ve davranış sorunları gösterir.
Çocukta şiddet eğilimi ve davranışları nasıl oluşur?
Çocuğun, şiddet tutumu ruh sağlığı sorunudur. Çocuğun, rol modeli olan ebeveynlerinin şiddet içeren davranış kalıplarını gözlemleyerek içselleştirmesi ve taklit yoluyla öğrenmesiyle çocukta şiddet davranışları ortaya çıkar. Çocuk, ebeveynlerinden modelleme ile öğrendiği şiddet davranışlarını arkadaşlarına yansıtır. Şiddet, öğrenilen bir davranıştır.
Akran zorbalığı ve akran zorbalığı çeşitleri
Akran zorbalığı ya da okul zorbalığını Doç. Dr. Metin Pişkin, "bir ya da birden çok öğrencinin kendilerinden daha güçsüz öğrencileri kasıtlı ve sürekli olarak rahatsız etmesiyle sonuçlanan ve kurbanın kendisini koruyamayacak durumda olduğu bir saldırganlık türüdür." diye tanımlar. Pişkin'in yaptığı alan araştırmalarına göre akran zorbalığı çeşitleri; itme, tekmeleme, tükürme, vurma, ısırma, kesici ya da delici aletlerle saldırma, ateşli silahlarla korkutma, fiziksel şiddeti içerir. Sözel şiddet uygulayan çocuk, akranlarıyla boy, kilo, diş yapısı, ten rengi gibi bedensel özellikleriyle, giysi ve gözlük gibi dış görünüş özellikleriyle alay etme, küçük düşürücü lakaplar takma, kaba ve çirkin sözlerle iletişim kurar. Bir çocuk arkadaşını dışlar, oyun grubuna almaz, yalnız bırakır, diğer arkadaşlarıyla iletişim kurmasını engellerse, hakkında söylenti çıkarır ise çocuğun bu davranışları sosyal şiddeti içerir.
Akran zorbalığı cinsel ve eşyalara uygulanan şiddet çeşitleri vardır.
Araştırmada 7-16 yaş aralığındaki her iki öğrenciden biri "akran zorbalığı" diye tanımlanan fiziki ve psikolojik şiddete, okul çağındaki her dört öğrenciden biri, bir hafta içerisinde zorbalığa maruz kaldığı belirlenmiştir.
Çatıma ruhsal sorun kaynağıdır!
Çatışma yapısı gereği her iki tarafa zarar verir. Çocukların ruhsal gelişim evrelerinde duygusal, fiziksel sorunlara yol açar.
Çocuğu, ortaya çıkan çatışma konusunda nasıl eğitebiliriz?
Çatışmanın çözümlenmesinde, sorunu anlamak ya da analiz edebilmek çözümün kaynağını da oluşturur. Problem ve çatışma çözme becerisi gelişmiş çocuk, şiddet davranışlarından kaçınabilir. İlişkilerde ortaya çıkan bir sorunun değerlendirilmesinde, sorunun kökenleri, nedenleri araştırmalıdır.
Aşağıdaki soruları sorarak
- a) Çatışmaya neden olan sorunun ortaya çıkış sebebi nedir?
- b) Çatışma nasıl bir gelişim göstermiş, kimler çatışmaya yol açmıştır
- c) Sorunu sürekli kılan faktörler nelerdir?
- d) Soruna odaklanmak yerine çözüme odaklanarak, sorunun çözümü için izlenecek yollar ne olmalıdır?
- e) Sorunu kişilerin kendi aralarında çözebilirler mi?
- f) Çözememeleri durumunda kimlerden yardım alabileceği hususunda ayrıntılı değerlendirmeler yapılmalıdır.
Çatışmayı, şiddete yol açmadan nasıl çözümleyebiliriz?
Aileler, çocuklarına kendi duygularını ifade etme fırsatı tanımalı.
Benlik saygısı ve güven duygularının gelişimine katkıda bulunmalı.
Başka çocuklarla kıyaslamadan uzak durmalı.
Aileler çocuklarının ruh sağlığı gelişimine özen göstermeli,
Disiplin adına baskıcı tutumlardan kaçınılması gerekir.
Aile içi eğitim ile "problem ve çatışma çözme" becerileri ile çocuğun anlama, değerlendirme ve kendini sağlıklı ifade edebilme gelişimi desteklenir.
Çocuğun şiddet davranışlarından uzaklaşarak uyumlu, üreten bir değer olarak geleceğe hazırlanması insanı merkeze, çocuğu odağa alan bir aile ve toplum düzeninde gerçekleşebilir.
