Mehmet Akif Ersoy ve Eşref Edip Fergan tarafından 1908 yılında yayın hayatına başlatılan Sebilürreşad, son sayısından elli yıl sonra gazeteci-yazar Fatih Bayhan’ın yönetiminde yeniden okuyucuyla buluştu. Yayın hayatına ilk olarak Sırat-ı Müstakim adıyla başlayan dergi, 1912’den itibaren Sebilürreşad ismiyle yoluna devam etmişti. Kurucuları Ebül‘ulâ Zeynelâbidin (Mardin) ve Eşref Edip Fergan’dı. Ancak Ebül‘ulâ Mardin’in önce milletvekili ardından müderris olmasıyla dergiden ayrılması üzerine, yayının tüm teknik yükü ve sorumluluğu Eşref Edip’in omuzlarına kalmıştı.
Zengin Yazı Kadrosu ve Safahat’ın Doğuşu
Sırat-ı Müstakim döneminden başlayarak Millî Mücadele ve Cumhuriyet yıllarına kadar Sebilürreşad incelendiğinde, Türk düşünce tarihinin en güçlü isimlerinden oluşan bir kadro göze çarpar. Yazarlar arasında; Mehmet Akif Ersoy, Ebül‘ulâ Mardin, İsmâil Hakkı (Bereketzâde), İsmâil Hakkı (Manastırlı), İsmail Hakkı (İzmirli), Ahmed Naim (Babanzâde), Halim Sabit (Şibay), Mûsâ Kâzım, Mithat Cemal Kuntay, Mehmed Tâhir (Bursalı), Ahmet Ağaoğlu, Yusuf Akçura, Ömer Ferit Kam, Abdürreşid İbrahim, Tâhirülmevlevî, Mehmet Şemsettin Günaltay ve Ahmet Hamdi Akseki gibi isimler yer almıştır.
Mehmet Akif, "Safahât-ı Hayattan" başlığıyla yayımlanan ve daha sonra Safahat kitabını oluşturacak olan tüm şiirlerini ilk kez bu dergide neşretmiştir. Akif; Muhammed Abduh ve M. Ferîd Vecdî gibi İslam âlimlerinden yaptığı çeviriler ve "Musâhabe-i Edebiyye" bölümüyle derginin en istikrarlı kalemi olmuştur.
Tarihsel Yolculuk ve 50 Yıllık Ara
Birinci Dünya Savaşı yıllarında İstanbul’da, Millî Mücadele döneminde ise Ankara ve Kayseri’de yayınını sürdüren dergi, Meclis’in kurulmasının ardından tekrar İstanbul’a taşınmıştır. 1948-1966 yılları arasında Latin harfleriyle neşredilen derginin son dönem kadrosunda Peyami Safa, Said Halim Paşa, Hasan Basri Çantay, Yahya Kemal ve Nurettin Topçu gibi dev isimler yer almıştır. Sebilürreşad, 1966 yılında 1007. sayısı ve 40. cildiyle yayın hayatına veda etmiştir.
2016: Yeniden Sebilürreşad
Tam yarım asır sonra Sebilürreşad, bu kez Ankara’da yeniden kapılarını açtı. Gazeteci-yazar Fatih Bayhan, dergiyi "Yeniden Sebilürreşad" adıyla tescilleyerek, 1966’nın Ağustos ayında kapanan bu meşaleyi 2016’nın Ağustos ayında tekrar uyandırdı. Günümüzde 121. sayısına ulaşan dergi, son sayısında İslamcılık düşüncesinin yerli ve entelektüel sesi Said Halim Paşa’ya odaklanarak kritik bir dosya konusuna imza atmıştır.
Derginin editörü Prof. Dr. Ebubekir Ceylan, Sebilürreşad’ı sadece bir "hatırlama nesnesi" olarak değil; bugünü tartan ve yarını idrak etmeye çalışan bir sorumluluk alanı olarak tanımlar. Genel Yayın Yönetmeni Fatih Bayhan ise derginin temel misyonunun yüzeysel bir uyanıştan ziyade; zihinsel ve ahlaki bir "yeniden inşa" çağrısı olduğunu vurgular.
Bir Vefa ve İdealizm Hikâyesi
Fatih Bayhan’ın Sebilürreşad’ı yeniden canlandırma fikri, çocukluğuna dayanan bir gönül borcudur. Babasının sıkı bir dergi okuru olması sebebiyle; evlerinde Mehmet Akif, Sezai Karakoç, Necip Fazıl ve Şevket Eygi gibi isimlerin eserleriyle büyüyen Bayhan için bu dergi, bir çocukluk hayalinin gerçeğe dönüşüdür.
Bu süreç, 2013 yılında Mehmet Akif’in ailesiyle birlikte kurulan Mehmet Akif Düşünce Derneği ile somutlaşmıştır. Akif’in torunu Selma Argon Hanımefendi ile Anadolu’yu karış karış gezen Bayhan, okurlardan gelen yoğun talep üzerine dergiyi yeniden çıkarma kararı almıştır. Ankara’da mütevazı bir ofiste başlayan bu hazırlık süreci, 2016’da 10 bin adetlik ilk baskıyla meyvesini vermiştir. Bayhan’ın en büyük hayali, dergiyi Osmanlıca, Arapça ve İngilizce dillerinde yayımlayarak tüm İslam coğrafyasına ulaştırmaktır.
Sonuç olarak; Fatih Bayhan’ın azim ve sebatıyla hayat bulan yeni dönem Sebilürreşad, 1908’de Eşref Edip’in başlattığı o büyük davayı ve istikameti korumaya devam ediyor. Bayhan’ın sergilediği kararlılık, Eşref Edip’in mirasının günümüzdeki en somut yansımasıdır.
