0
Ankara, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başbakanı Neçirvan Barzani'yi ağırlıyor. Türkiye ile K.Irak yönetimi arasında bölgesel sorunlar ve enerji konusu, görüşmelerin ana eksenini oluşturdu. Barzani, Başbakan Davutoğlu'nun yanı sıra Cumhurbaşkanı Erdoğan'la da görüştü. Az önce de bahsettiğimiz gibi enerji konusu görüşmelerin en önemli maddesi. Barzani'nin yanında Doğal Kaynaklar Bakanı Aşti Hewrami'nin bulunması bunun önemli bir göstergesi. Zira Türkiye'nin K.Irak yönetimiyle yeni bir enerji antlaşması yapması da gündemde. Buraya kadar bahsettiğimiz husus, görüşmelerin genel çerçevesiydi.
Türkiye'de gündemin ön sıralarını meşgul etmeyen bir haber, ajanslardan geçti. ABD, Erbil'de sözde İŞİD/DEAŞ ile mücadele adı altında askeri üs kuruyormuş!!! ABD'nin Erbi'de askeri üs kurmasının görünen sebebi İŞİD/DEAŞ. Lakin bu olayların perde arkasında yatan birçok husus söz konusu. Öncelikle Çin'in Erbil'de Konsolosluk açması, ABD'yi oldukça ürkütmüş görünüyor. Çin'in bölgede yapacağı faaliyetlerin yakından takip edilmesi açısından ABD'nin askeri varlığı, oldukça önemli. İkinci husus, Türkiye'nin bölgede her geçen gün artan etkinliği ABD açısından takip edilmesi gereken diğer bir husus. ABD, Mesut Barzani'nin geçen yıllarda ABD Dışişleri Bakanı John Kerry'in karşında "Bağımsızlık'' söylemini bir kenara not etmiş anlaşılan.
IKBY'nin Türkiye ile beraber hareket etmesi ve bağımsız kararlar alması ABD'yi oldukça rahatsız etmiş görünüyor. Bu bağlamda gerek Mesut Barzani, gerekse Neçirvan Barzani'nin İŞİD/DEAŞ'la mücadelede "Türkiye bize yardım etti. Türkiye olmasaydı Erbil düşmüştü'' sözlerinin arkasında da Türkiye'nin verdiği desteğe bir övgüydü. Hemen arkasında Kobani'nin savunulması için, Türkiye'nin topraklarını açarak Peşmerge'nin Kobani'ye ulaşması, Barzani ailesinin bölgede etkisinin arttırılmasından başka bir şey değildi.
Maliki yönetiminde kurtulan Türkiye, yeni Başbakan Haydar El İbadi ile görece iyi ilişkilere sahip. Hatta IKBY ile Bağdat arasında yaşanan antlaşmazlığın giderilmesi için arabuluculukta yaptı. Neydi IKBY-Bağdat arasındaki bu problem ? İki taraf arasında Petrol ihracatı konusunda uzun süredir antlaşmazlık vardı. Hatta Barzani bir dönem bağımsızlık söylemleri bile üretiyordu.(İŞİD/DEAŞ buna engel oldu) Aralık ayı başlarında ilk ihracat yapılmıştı. Bağdat hükümeti, IKBY'ye 500 milyon dolar verecek. Buna karşılık IKBY ise 550 bin varil petrolü Bağdat hükümetinin kontrolünde ihraç etmeyi kabul edecekti. Lakin İŞİD/DEAŞ'ın Erbil ve Kerkürk'e saldırması sonrasında üretim aksayınca taahhüt edilen sözler tutmadı. Böylelikle taraflar arasında antlaşma şartlarına uyulması ve eksikliklerin tamamlanması istenince kriz çıktı.
Sonuç olarak Erbil'in, Türkiye'den başta güvenlik ve enerji transferleri konusunda başka güveneceği ülke yok. Türkiye ise enerji ve ticari kazanımları bölgede riske atmayacaktır. ABD'nin bölgede üs kurması, askeri ve istihbarati faaliyetler açısından bölge aktörleri için bir gözdağı olarak kabul görecektir. Gelecek zaman ne gösterir bilemeyiz. Lakin, gerilimin yüksek olacağını tahmin etmek güç olmasa gerek.
Hüsamettin Aslan
