0
Gençlik döneminde ergen için arkadaşlarının önemi büyüktür. Arkadaşlar, tutum ve davranışları ile birbirlerini etkilerler. Genç arkadaş grupları içinde onay görür, takdir görür. Arkadaşlar arasında gruplar oluşturulur ve bu grupların kendilerine özgü kuraları vardır.
Akran gruplarının ergen üzerinde etkilerini Duck (1973) şöyle özetlemiştir:
Ergene ait olma duygusu sağlaması,
Ergenin duygusal bütünlüğünü ve kararlılığını sağlaması,
Ergene iletişim fırsatı sağlaması,
Ergene yardım ve destek sağlaması,
Ergene değerli olduğu duygusunu vermesi,
Ergene başkalarına yardım etme fırsatı sağlaması,
Ergenin desteklenmesi.
Aile içi iletişim çatışmaları ergeni nasıl etkiler?
Ergende meydana gelen fiziksel, ruhsal ve davranışsal değişim ebeveynlerde kaygıya yol açabilir, aile içi strese neden olabilir. Yaşanan hızlı değişim aile içi krizlere, ebeveynleriyle ilişkilerde çatışmalara yol açabilir. Eşler çocukları üzerinde otoriter, baskıcı veya koruyucu kollayıcı tutumlar sergilemeye çalışabilirler. Kontrollerini arttırmaya çalışır, koruyucu kollayıcı bir tavır alırlar, çevreye güvenmeyerek, toplumdan çocukları adına korkarlar. Bu yaklaşım çocuk üzerinde baskının artmasına sebep olur.
Ergenlikte madde kullanımı
Ergen, onu en iyi anlayan kişilerin arkadaşları olduğunu düşünür. Ergen kınanma, eleştirilme, beğenilmeme kaygılarından dolayı gruptan çıkmaktan çekinebilir. Sokakta yaşamayı alışkanlık haline getirir. Sokak onun bir parçası olur. Sokakta bir kimlik, güç kazanır.
Sokak yaşamında arkadaş, merak, ilgi ve çıkar grupları çocuğu madde kullanmaya yöneltir.
Madde kullanımının belirtileri
Madde ve uyuşturucu kullanan bir çocuğun tutum, davranış ve psikolojisinde belirgin değişikler yaşanır. Çocuk ya içine kapanır ya da aşırı hareketlilik, öfke patlamaları gösterir. Yalan söyleme, yaşamdan zevk almama, kendini mutsuz hissetme, aile ve toplumdan uzaklaşarak içe kapanma vb. uyum ve davranış sorunları baş gösterebilir. Çocuğun ders performansında düşmeler gözlemlenir; çocuğun sınıfta tekrarı yapması veya öğretmenleri tarafından sürekli uyarı cezaları alması da önemli belirtiler olarak görülür. Bedeninde belirgin değişiklikler ortaya çıkar. Aşırı kilo kaybı, kollarında iğne izleri, sürekli öksürmesi, gözlerinde kızarıklık, uyku düzeninde bozukluk oluşur. Giyim tarzı değişir, kollarında dövme ya da kesikler görülür.
Gençleri zararlı alışkanlıklardan nasıl koruyabiliriz?
Çocukluk ve ergenlik çağı, potansiyel ve güçlü bir enerjiyi temsil eder. Ebeveynler, eğitim kuruluşları ve yerel yönetimler gençlik hizmetlerine önem vermelidir.
Gençlerimiz serbest zamanlarını en iyi şekilde değerlendirilmel
Gençleri her türlü kötü alışkanlıklardan uzak tutma yönünde eğitsel, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler organize etmeli,
Akranlar arasındaki birlik beraberlik duygularını pekiştirmek, dostluk ve kardeşlik bağlarını güçlendirilmeli,
Anne-babalar çocuklarına nasıl davranmalı?
Ebeveynler, çocuğunun doğumdan itibaren nasıl bir gelişim sürecinden geçtiğini; kişilik, duygusal ve sosyal gelişim özelliklerinin nasıl olduğunu rehber ana-baba modeli olarak, söyleyerek değil göstererek; örnek ve olumlu model olarak çocuklarını eğitmeli, çocuğun sınırlarını, yaşamın kural ve değerlerini oluşturmasına yardımcı olmalıdır.
Ebeveynler yanlışlıklar karşısında zararlı alışkanlıklara özendiren arkadaş çevresine karşı çocuğuna "hayır" diyebilmeyi öğretmeli, sağlıklı sınırlar geliştirmesine yardımcı olmalıdır. Böylece genç, kendisini zararlı alışkanlıklara sevk eden arkadaşlarını durdurabilecek, bu zararlı çevre ile arasına mesafe koyarak madde bağımlılığından korunabilecektir
