Sonbaharın adını hüzün mevsimine çıkaranlar şairler olsa gerek. Zira şair dediğin kişi dört başı mamur olsa şiir yazamaz. O, ilhamını hüzünden, ayrılıktan, yalnızlıktan, vedalardan ve acılardan alır. Sanılanın aksine sonbahar sadece hüzün ve ayrılıkların değil başlangıçların ve sevinçlerin de mevsimidir. Mesela av yasağının bitmesini bekleyen balıkçılar için, okula başlayacak bir çocuk için, o çocuğun anne babası için bir sevinç ve başlangıç mevsimidir, sonbahar.
Yolu okuldan geçmiş her kişinin, okula başlama süreciyle ilgili bir hatırası vardır. Okul alışverişinden, öğretmenle ilk karşılaşmaya, evden okula gidişten, ilk ödev hazırlamaya yüzlerce anı. Cam fanuslardan çıkıp gerçek hayatla ilk temas, ilk arkadaşlar, kantinle ve kuyrukla, sıra beklemeyle, okul ziliyle, bayrak töreniyle ilk karşılaşmalar. İlk deneyimler çok önemlidir çünkü sonrası için düşüncelerimizi ve tercihlerimizi şekillendirir. Bu yüzden çocukların okulla ve öğretmenle ilgili ilk deneyimleri onların okula ve eğitime dair düşüncelerini derinden etkiler.
Bir çocuğun okulun gerektirdiği görev ve sorumlulukları yerine getirebilmesi için gerekli olan; bilişsel, fiziksel, sosyal, duygusal ve dilsel becerilere ve temel öz bakım (beslenme, kişisel temizlik, tuvalet alışkanlığı vb.) becerilerine sahip olması okul hazırbulunuşluğu şeklinde tanımlanabilir. Yani okul hazırbulunuşluğunun hem fizyolojik hem psikolojik hem de toplumsal yönleri bulunmaktadır.
Okul öncesi ve ilk okul kademesindeki çocukların okula hazırbulunuşluk düzeyleri hakkında bir değerlendirme yapabilmek için anne babalar aşağıda belirttiğim temel kriterleri (Sapsağlam, 2024) dikkate alabilirler;
· Çocuğunuzun görme, işitme, konuşma, vb. duyuları sağlıklı ve işlevsel mi?
· Çocuğunuz beş ve daha fazla sözcükten oluşan akıcı cümleler kurabiliyor mu?
· Çocuğunuz öz bakım becerilerine (yemek, tuvalet, kişisel temizlik vb.) sahip mi?
· Çocuğunuz yazı yazma, resim yapma vb. görevler için gerekli olan küçük kas becerilerine sahip mi?
· Özellikle yazma becerisi için gerekli olan el ve göz koordinasyonuna sahip mi?
· Çocuğunuz sosyal becerilere (selamlaşma, teşekkür etme, paylaşma, özür dileme vb.) sahip mi?
· Çocuğunuz tehlikeli durumlara ve olası kazalara karşı kendisini koruyabiliyor mu?
· Çocuğunuz ev dışındaki ortamlara uyum sağlıyor ve gerekli kurallara uyuyor mu?
· Çocuğunuz ebeveynlerinden ve ev ortamından ayrıldığında mutsuz oluyor mu?
Millî Eğitim Bakanlığı tarafından okula yeni başlayacak çocuklar için “uyum haftası etkinlikleri ve programı” uygulanmaktadır. Çocukların uyum haftası etkinliklerine katılması onların okula başlama sürecini kolaylaştıracak ve kaygılarını azaltacaktır. Dolayısıyla ebeveynlerin, çocuklarının uyum haftası etkinliklerine katılımı noktasında özen göstermesi faydalı olacaktır.
Çocukların okul hazırbulunuşluk düzeyleri yeterli olmadığında; akademik başarıda düşüş, yetersizlik ve özgüven kaybı, okul fobisi, davranış ve uyum problemleri, öğrenme güçlüğü, stres, mide bulantısı, karın ağrısı gibi psikolojik ve fizyolojik problemler ortaya çıkabilmektedir.
Çocukların okula başlangıç süreçlerinde ebeveynlerin ve öğretmenlerin; her çocuğun bireysel ve gelişimsel özelliklerinin, ilgi ve yeteneklerinin farklı olduğunu bilerek ve anlayışla yaklaşması gerekir. Çocukların okul hazırbulunuşluklarını desteklemek ve okula geçiş sürecini kolaylaştırmak için ebeveynlere bazı tavsiyeler;
· Okula başlamanın insan yaşamının doğal bir aşaması olduğunu anlatabilirsiniz.
· Kendi olumlu okul anılarınızı ve fotoğraflarınızı çocuğunuzla paylaşabilirsiniz.
· Okul hakkında çocuğa bilgi verebilirsiniz.
· Çocuğunuzun başlayacağı okulu birlikte ziyaret edebilir ve çocuğunuzun öğretmeniyle tanışabilirsiniz.
· Okul alışverişini birlikte yapabilirsiniz.
· Okuldaki işleyiş ve kurallar hakkında çocuğunuzu bilgilendirebilirsiniz.
· Okulun ilk günlerinde okula birlikte gidebilirsiniz.
· Okuldan geldikten sonra çocuğunuzla okulda yaptığı etkinlikler hakkında konuşabilir ve ilgi gösterebilirsiniz (Sapsağlam, 2024).
Yeni eğitim öğretim yılında, kıymetli öğrencilerimize ve değerli öğretmenlerimize başarılar dilerim. Çocukların isteyerek ve severek, neşe içerisinde gidecekleri, çocukluk sevincini ve neşesini terk etmek zorunda kalmayacakları bir okul hayatı geçirmelerini temenni ederim.
Vesselam…
