Eskinin durağan dünyası, yerini dinamik ve her yerden, her şeyden haber alınan bir dünyaya terk etti. Ülkedeki ve dünyadaki olaylar zincirini takip etmek için gerekli olan süre, saatlere ve hatta dakikalara indi. Ve etrafımızdaki her şey, bu haberdar olmayı, bu ne olup bittiğini öğrenme alışkanlığını destekler mahiyette... Buna alışkanlık dememiz garip karşılanmamalı...
Çünkü artık elinde bir cep telefonu olan, her yerden ve her saatte dünyada ve ülkede ne olup bittiğini anıda öğrenebilme imkânına sahip… Öyle ki bir araya gelip ailece ya da dostça bir sohbet etme çok zorlaştı. Zira bu alışkanlık hayatımızı esir aldı. Yemek yerken bile çoğu kişinin gözü telefonda ve telefondan gelecek sestedir. Hatta ibadet için cuma günü camiye koşan kişiler hutbe okunurken bile elinde telefon, ekranda ne olup bittiğini gözler ya da bir eliyle telefonu kurcalar haldedir. Onun için hoca efendi bu cuma hutbesinde bu konuya özellikle değindi. (13.11.2026) Ama bu vurgulayış ne derece etkili olacaktır, orası bilinmez.
Bazıları işi o hale getirdiler ve öyle bir boyutta sunmaktalar ki; bu haberdar olma alışkanlığını göz ardı etme gafletini gösterenleri, neredeyse adam yerine koymayacaklar. Bunun adamlıkla ne ilgisi var diyenleriniz çıkabilir aranızdan... Ama kim ne derse desin, durumun böyle bir şekil aldığı inkâr edilemez. Bu bir dayatmadan doğan alışkanlık da olsa; nihayetinde o da bir alışkanlıktır.
Haberdar olmayı destekleyen faktörlerin başında iletişimin ve ulaşımın geldiği herkesin malumu... Bütün duvarları yıkan ve kültürel gizlilik kodlarını adeta paramparça eden bu iki büyük patlama (iletişim ve ulaşım) sonrasında; hepimizin şok seviyesinde şaşkınlık ve yeni şartlara uyum zorluğu yaşadığımız ve hâlâ da yaşamakta olduğumuz bir gerçek... Bu şaşkınlıktan kurtulup, yeni şartlara uygun strateji geliştirme ve bu patlamaların giderek artan getirilerinden yararlanarak, kendimizi değişime uydurma (değişimi kendimize uydurma zorluğunu başaramadığımız için... Ki bu zorluğu başaramamanın kayıpları ayrı bir inceleme konusudur.) çabasıyla meşgulüz şimdilerde... Uydudan alınan yayınlar, e-mail'li adresler, internetli bilgisayarlar, cep telefonları vs. iletişim alanında katetdiğimiz mesafeyi açık bir şekilde göstermektedir bugün...
Yalnız araya hemen bir not düşelim: Kendini geliştirmenin, dönüştürüp değiştirmenin yolu, teknolojinin bu kadar hızla geliştiği çağda bile değişmemiştir. O yol kitaplardır. Ve bizim şehirlerimizi kitap ve kitapçı yönünden zenginleştirmeye, kitapları insanımızın dünyasına sokmak büyük gayret göstermemiz gerektiğini bir kere daha hatırlatalım. Bu açıdan bizden ilerde olan batı, bütün bunlara rağmen kitaplarla olan ilgisini koparmamış ve bulduğu her fırsatta kitap okumaya gayret ediyor. Şurası bir gerçek ki kitaplar evimizi dekore edeceğimiz malzemeler değildir. Kitaplar okunmak için vardır ve çocuklarımızla her gün belli sayfada kitap okuyacağımız saatler tesis etmeli, buna kendimiz de sıkı sıkıya riayet etmeliyiz. Hiç olmazsa bu saatlerde onları bu iletişim araçlarından uzak tutmalıyız.
Tekrar konumuza geri dönersek; kullanılan araçlara dair kültürü elde edememiş olmanın ne büyük eksiklik olduğunu kaydedelim hemen... Yukarıda saydığımız teknolojik imkânların hepsi elinizin altında bulunabilir. Ne var ki; bütün bunların yardımıyla da olsa, zihniyetinize bir değişim yaşatmıyor, buna bağlı olarak da bir gelişim çizgisi yakalayamıyorsanız, sahip olduğunuz teknolojik imkânlar da sizi, bulunduğunuz yerden bir adım ileriye taşıyamaz. Daha başka bir ifadeyle; zihniyetinizde inkılâp yapamadıktan, çağa uygun bir söylem geliştiremedikten, değerlerinizi ayakta tutmak için, onlara değişim ve dönüşüm yaşatamadıktan sonra, neye sahip olursanız olun, neyi değiştirirseniz değiştirin, gerçekte, değişen pek bir şey olmayacağı bilinmelidir.
Hâlbuki iletişimin ve ulaşımın sunduğu araçları kullanarak, bulunduğumuz yerden, ülkedeki ve dünyadaki ilerlemeyi bilme ve bu ilerlemenin getireceği gelişimden uzak düşmeme imkânına sahip olabilme şansını yakalayabiliriz. Bu imkânlardan akıllıca yararlanıldığında; insana yeni ufukların kapısını açacağı ve yeni zamanlara hazırlıklı olma fırsatı tanıyacağı, bilinmesi gereken bir başka noktadır.
Bütün bunlar, “arama, bulma ve yararlanma” isteğini beyninde duymaya bağlıdır zaten... Buradan ise; şu noktaya gelmek istiyoruz:
Şehirlerde yayınlanan mahallî gazeteler, sayfalarında öncelikle şehrin dertlerine, sıkıntılarına yer vermek zorundadırlar. Bu sadece; haber yaparken dikkat edilmesi gereken bir husus değildir. Mahallî gazetelerde yazı yazan kişiler de öncelikle bu durumu göz önünde bulundurmalıdırlar.
Tabii ki, iletişimin ve ulaşımın geldiği bu noktada, kendimizi hepten mahalliliğe mahkûm etmemiz de gereksiz. Çünkü ülkeyi ilgilendiren bir olaya veya bir kişiye bakış açınız, her ne kadar kişisel görüşünüzü yansıtıyor olsa da o yöredeki bazı insanların konuya bakış açılarını da ortaya koyması bakımından önem taşımaktadır.
Sonuç olarak; bir yazarımızın, evrensele ulaşmak için gelenekselin ihmal edilmemesi gerektiğini vurgulayan şu sözü, yerelin nabzını tutmaya kalkanlara yol gösterici olabilir.
“Evrensele giden yol, gelenekselin, ulusalın ta ortasından geçer. Gelenekseli küçümseyerek, onu özümsemeden evrensele sıçramaya kalkan sanatçı, korkarım bacağını kırar. Yapıt diye ortaya koyduğu kötü bir öykünme, bir hasta yemeği gibi olur.” (Ali Yüce)
Bu sözden hareketle diyebiliriz ki, “Ulusala giden yol yerelin ortasından geçer.”
