Sosyal medya sadece içeriklerle değil, gelir modelleriyle de toplumun içini çürütüyor. Buna karşı yerli sosyal medya, yerli reklam ekosistemi ve nitelikli fenomenler şart! Bu, Türkiye Yüzyılı için de kritik hamle...

Çocuklara 'büyünce ne olmak istiyorsun?' diye sorarsanız alacağınız, en popüler cevap büyük ihtimalle 'Youtuber' olacak.

Gençlerde de durum pek farklı değil. Ya Youtuber olmak istiyorlar ya sosyal medya fenomeni... Özetle dijital içerik üreticisi.

Kabul edelim, bugün içerik üreticisi olmak artık bir meslek olarak kabul ediliyor. Hatta belli bir takipçi sayısına ulaştıktan sonra 20 yıllık sigortalı işini bırakan yetişkinler bile var.

Bunun en önemli sebebi; iyi para kazandırması...

Okuyarak gelebileceğin yerden, çekirdekten yetiştiğin zanaatten ve risk alarak yapacağın girişimden çok daha iyi kazandırabiliyor.

Hem de başında amir yok, patron yok, eleman maaşıydı stopajıydı derken büyüyüp giden gider defteri yok...

İhtiyacın bir akıllı telefon bir de mikrofon....

Buraya kadar işin ballı tarafı, ama bir de bu meselenin zehirli tarafı var.

Resim 1-32

PARA KAZANMA SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIYOR?

Gerek sosyal medya fenomenlerinin gerek de Youtuber'ların ana gelir modelini, içerik ürettikleri platformlardan direkt olarak aldıkları ödenekler oluşturuyor.

Buna 'gelir paylaşım modeli' deniyor.

Söz konusu model şöyle işliyor:

Platform, yüzlerce markadan reklamlar alıyor. Bu otomobil markası da olabilir, deterjan markası da...

Bu markaların hepsinin büyük olmasına gerek yok. Dükkanı geçen hafta açan mahalle bakkalı da bu platformlara reklam verebilir.

Hatta bireysel kullanıcıların bile reklam vermesi mümkün.

Platformlar, buralardan elde ettikleri gelirlerin bir kısmını fenomenlere dağıtıyor. Fenomen ne kadar çok izlenirse o kadar çok ödenek alıyor.

KUMAR ÇETESİ İÇİN ÇALIŞMAK İSTER MİSİN?

İlk bakışta sistemde bir sorun yok gibi görünüyor, ancak biraz derine inince işin rengi değişiyor.

Zira sosyal medya platformların pek çoğu, aldığı reklamların içeriğini pek umursamıyor. Umursamadığı gibi, fenomenlere de reklamlar arasında bir seçim hakkı tanımıyor.

Gerçi fenomenler için bir süzgeç sistemi var ama o süzgeçin delikleri bir hayli büyük. Dolayısıyla 'muzır neşriyatı' yakalamakta pek başarılı değil.

Sorun da tam bu noktada başlıyor, çünkü bazı reklam verenler tamamen dolandırıcılardan oluşuyor. Bunun yanına bahis reklamları, flört uygulamaları ve cinsel içerikleri reklamlar...

Bir de boykotlu markalar var tabi...

Düşünsenize; bir video hazırladınız, son derece nitelikli bir iş çıkardınız ve gelir elde etmek istiyorsunuz.

Ama o da ne?

30 saniye boyunca bir flört uygulamasının reklamı. Ekranda bir kadın ve erkek; üstünde şöyle yazıyor: Şehrindeki 40 yaş üstü kadınlarla tanış.

Resim 2-27

Ya da bir sanal kumar tanıtımı...

Şu reklamı pek çoğunuz gördünüz diye düşünüyorum: Falanca sunucu ile filanca oyuncu canlı yayında birbirine girdi!

Tabi görüntüler montaj. Oyle bir olay hiç yaşanmadı. Amaç, insanların tıklamasını sağlamak.

Sonra ya sahte tıklama operasyonu ya cihazınıza bir virüs ya da bilgilerinizin şak diye çalınması...

Soruyorum;

Sen gençleri kumar batağına sürükleyen bir çeteye ortak olmak ister misin?

Bir fuhuş organizasyonuna aracı olmak?

Ya da Filistinlilerin bombalarla havaya uçtuğu anları dalga konusu yapan dondurmacının daha çok kazanması için çalışmak?

Mevcut düzende içerik üreticisi olduğun zaman tam olarak bunları yapıyorsun.

YERLİ SOSYAL MEDYA ŞART!

Peki, çözüm ne?

Çözüm, yerli ve milli sosyal medya.

Nasıl ki piyade tüfeği, savaş gemisi, hava savunma sistemi ve hatta dronlar bile yerli oldu; sosyal medyada da yerlileşme hareketi şart!

O zaman kuralları kendimiz koyabilir; kendi reklam ekosistemimizi oluşturabiliriz.

Hatta sosyal medyada çok daha kaliteli içerikler görebiliriz, çünkü o zaman temiz para kazanmak isteyen insanları da işin içine dahil edebiliriz.

Günümüzde nitelikli içerik üretebilecek insanların pek çoğu, sırf zararlı bir uygulamanın reklamını yapmamak ya da boykot edilen markalara para kazandırmamak için sosyal medyaya içerik üretmekten uzak duruyor.

Bunun toplumsal düzene olumlu yansımalarını da görmek mümkün. Artık nesilleri anne babalar ya da öğretmenler değil ekranlar yetiştiriyor. Ekranlar yıllardır şiddet, aldatmaca ve müstehcenlikle dolu. Sonucunda sokakların geldiği durum ortada...

Kendi sosyal medya ekosistemimizde temiz reklam ve nitelikli içeriklerle bunu tersine çevirmek mümkün.

Hem bu iş sosyal medyayla da sınırlı kalmamalı. Kendi mesajlaşma uygulamalarımız ve kendi mail sistemimiz olmalı. Bu, milli güvenlik için çok kritik bir detay; çünkü bu, mesajlarımızın ve maillerimizin ABD'li şirketler tarafından okunamaması demek.

Rusya bunu çok erken fark etti. Sosyal medya uygulamalarından mail sistemine, hatta kendi arama motoruna kadar önemli işler yaptı.

Resim 3-12

NEXTSOSYAL'İN POTANSİYELİ YÜKSEK AMA...

Türkiye'de de NextSosyal ile bu iş denendi. Güzel de ilerledi. Elbette küresel sosyal medya uygulamaları kadar popüler değil şu an, ancak birkaç düzenleme ile onları yakalaması mümkün.

Tıkır tıkır işleyen bir sosyal medya platformu açmak zaten başlı başına büyük bir iş. Üstelik 'goygoy'a değil, niteliğe yönelik bir platform havası var üzerinde. Gelir paylaşım modelini açılıp kullanıcıların para kazanması sağlandığında çok hızlı büyüyebilir. Hatta kendi fenomenlerini bile çıkarabilir.

O zaman bizler de X'in, Roblox'un, Twitch'in değil; NextSosyal'in fenomenlerini konuşuruz.

Öte yandan, NextSosyal iyi bir başlangıç ama yetmez. Türkiye Yüzyılı'na ulaşmak istiyorsak, kitle iletişim yöntemlerini de yerli hale getirmeliyiz.

Ve bugün kitle iletişimi sosyal medyadan geçiyor.