Okumaya ve yazmaya meraklı olanlarla Türk Edebiyatı Vakfı’nda başlattığımız “Yazı Editörlük ve Medya Kursu”muzda, en çok ilgi gören türlerden ikisi “Biyografi” ve “Portre”dir. Uzun zaman bu konu üstünde düşündüm. Bu teveccüh niçin? Okuyucu, kalem erbabının, sanatkârın ve meşhur kimselerin hayatlarını niçin merak eder? Çünkü bunlarda kendi hayatıyla kesişen izler bulur da ondan. İlk kitabım olan Edebiyatçılarımızın Çocukluk Hatıraları’ndan başlayarak ben de pek çok biyografi ve portre kitabı yazdım. Ziya Osman Saba, Safiye Erol, Tarık Buğra, Ömer Seyfettin, Feyzi Halıcı, Mehmet Zeki Akdağ, Kayıp İstasyon, Aşina Çehreler, Unutulmayan Edebiyatçılar bunlardandır. Aşinaların hayatlarında ibret alınacak hususlar, çıkarılacak dersler vardır. Bu bakımdan son yıllarda biyografi ve portre kitaplarına ciddi bir ilgi olduğunu, yayıncılarımızın da bu tür kitapları neşretmek istediklerini duyuyorum. İnşallah bu türlere olan alaka edebiyat/yazı dünyamızın daha da bereketlenmesini sağlar. Gelelim bahsedeceğim portre ve biyografi kitaplarına…

YÜZLER VE İZLER

Milat, Türkiye’de edebiyata, fikir ve sanata en çok değer veren gazetelerin başında geliyor. Gazetemizin kıymetli yazarlarından Selvigül Kandoğmuş Şahin’in yazılarını okuyorsunuzdur. Selvigül Hanım edebiyatı önemseyen, resme değer veren, bütünüyle medeniyet merkezli çalışmaların içinde olan seçkin bir hanım sanatkârımızdır. Yeni çıkan Yüzler ve İzler kitabında uzaktan veya yakından tanıdığı, sevdiği, fikirlerinden ve eserlerinden istifade ettiği kanaat önderlerini, öncü şahsiyetleri, büyük edip ve edibeleri deneme tadındaki portre yazılarıyla okuyucularına tanıtıyor. Çok faydalı, anlamlı ve vefa yüklü bir eser. Hakikaten kadirbilir bir davranış. Ön ve arka kapaklarda bahsedilen şahsiyetlerin fotoğrafları var. Eser, Okur Kitaplığı’ndan.

Yazarımız, eserleriyle ve şahsiyetleriyle bizde iz bırakan, ilham veren ve aydınlık ufuklar açan şahsiyetleri tanıtırken belli ki büyük bir heyecan içindedir. Zaten bu coşkuyu içinizde derinden hissetmezseniz yazamazsınız. Samimi bir üslup ile metinleri kaleme alan Şahin, akademik üsluptan uzak durmuş. İyi ki böyle davranmış. Zira bazen ilmî hassasiyet veya akademik titizlik aşırıya kaçınca okur, kitaptan uzaklaşıyor. Dipnotlara boğulan bir kitap pek sevimli olmasa gerek. Kitapta bahsedilen kişilerin büyük kısmı artık hakiki âleme, ahiret yurduna göç etmiş. Ama bu eserde de anlatıldığı gibi belli ki hâlâ aramızdalar ve bizden hiç kopmadılar. Büyük şair Yahya Kemal’in o nefis tesbitiyle, “Biz ölülerimizle varız.” Her ne kadar bazı cahiller vefa semtini terk etse de toplumda bu şuur var. Halkımız yaşayanları kadar ölenlerini de sever ve onlarla manevi bağlarını asla koparmaz.

Şahin “Önsöz”de şöyle diyor: “Bir döneme tanıklık etmiş şahsiyetleri, onların gönüllerimize bıraktığı anlamlı izleri geleceğe bir hatıra sıcaklığında bırakmak istiyorum. Yazdığım öncü şahsiyetler, onların eserlerine dair izler, okuyucunun kalbinde yeni hatırlayışlara ve meraklara aydınlık tefekkür duraklarına kapı aralayabilirse ne mutlu bize… Dilerim ki bu kitap, güzide şahsiyetleri okurken onların bendeki dünyasını tanırken okur için sadece hatıra yolculuğu olmaz. Duam odur ki gençliğimize bu emanet yazıları bırakırken, hakikatin, samimiyetin, adanmışlığın ve güzel insan olarak yaşayabilmenin anlamlı yolculuğuna çıkmalarına vesil olmaktır.”

Eserde âdeta edebiyat tarihimizin ve fikir dünyamızın pek çok ismi yer bulmuş. Sadece şu adları zikretmek bile eserin bütünlüğü hakkında fikir verebilecek mahiyettedir: Mehmed Âkif Ersoy, Sezai Karakoç, Nuri Pakdil, Rasim Özdenören, Mehmet Akif İnan, Hasan Aycın, Şule Yüksel Şenler, Alâeddin Özdenören, D. Mehmet Doğan, Ali Haydar Haksal, Ayşe Şasa, Mustafa Kutlu, İlhami Atalay, Cihan Aktaş, Ayla Ağabegüm, Akif Emre, Fahri Tuna, Asım Gültekin, Recep Seyhan ve diğerleri… “İzler” bölümünde okunmuş temel bazı eserlere dair düşülmüş kayıtlar var. Velhasıl Yüzler ve İzler sadece kütüphanelerimizi değil gönüllerimizi de zenginleştiren mümtaz bir eser olup irfan hayatımıza kazandırılmış. Selvigüle Hanımefendiyi yürekten kutluyorum. Yazarımız sağ olsun, var olsun. Nice eserlere…

MEŞHUR SİMALAR

Mehmet Kurtoğlu üretken bir yazarımız; kıymetli eserlere imza atıyor. Çıra Kültür’den çıkan yeni kitabının adı Meşhur Simalar. Kurtoğlu, tanınmış kişilerden, ünlü simalardan bahsederken ve onların portrelerini okuyucusuna sunarken altı çizilmesi gereken tahlillere de yer veriyor. Sözü edilen şahsiyetlerin etki alanları, bıraktıkları izler, sevilen eserleri ve varsa çelişkileriyle bir bütün olarak onları okurla tanıştırıyor. Bu bakımdan eser ayrı bir önem kazanıyor. Mesela Ahmet Hamdi Tanpınar ve Kemal Tahir hakkındaki tahlilleri son derece değerlidir. Bu iki büyük edebiyatçımızın çevresinde bulunanları da tanımış oluyoruz. Onların sempatileri, düş kırıklıkları, umutları, muhayyileleri velhasıl bütün duygu ve düşünceleri, sözü edilen kahramanla birlikte öne çıkıyor. Mehmet Kurtoğlu sadece dünya azığını toplamış olanları yâd etmiyor, hayatta olanlardan da zaman zaman söz ediyor. Hüzünlü hikâyeleri bizimle paylaşıyor. Mesela “Emin Âkif’in Trajik Hayatı” gözlerimizi nemlendiriyor. Mehmed Âkif ile Tevfik Fikret ve çocukları arasındaki dikkatli ve rikkatli mukayese oldukça düşündürücü. Yabancılar var. Yâd ellerde de yaşasa da yerli yiğitlerimiz de dile getiriliyor: “Bilge Kral Aliya” gibi. Ezcümle satır altlarını çizerek, bazen düşünerek belki de tefekkür ederek okunması gereken bir eser var elimizde: Meşhur Simalar. Kitapta yer bulan isimler arasında Roger Garaudy, Amin Maaluf, Ece Ayhan, Hayyam, Edward Said, Ezra Pound, Shakespeare, Dostoyevski, Mehmet Akif İnan, D. Mehmet Doğan ve Necmettin Turinay da bulunuyor. İşte Kitaplığınızda yer ayırmanız gereken özellikli bir eserden bahsediyorum. İnanalım ki, abidevi şahsiyetleri tanıdıkça bizim toplumumuzda da büyük şahsiyetler vücut bulacaktır. Mehmet Kurtoğlu’nun kalemine bereket. O yazsın biz de okuyalım.

FİRAVUN’UN ÖLÜMÜ

Firavun’un Ölümü – Hz. Musa (a.s.) isimli eser, son yıllarda tarihe dair kitaplarıyla tanıdığımız yazar Can Alpgüvenç’e ait. Eser, Folıant’tan çıktı. Okuyucularımız Can Alpgüvenç ismine aşinadır. Zira gazetemizde bilhassa tarih ve kültürle alakalı kıymetli yazılarını okumaktadırlar. Kitap, roman diliyle kaleme alınmış. Sayfalar bizi Hazret-i Musa ile Firavun’un asırlar öncesindeki dünyasına götürüyor ve yaşanmış olan büyük mücadelenin destansı hikâyesiyle aydınlatıyor. Dinî kıssalar ve peygamber hikâyeleri, kesin olarak yaşanmış vakalardan ibarettir. Bunlar yüce kitabımız Kur’an-ı Kerim’de de sıklıkla geçer. Ders ve ibret alınması gereken bu kıssaların son yıllarda hikâye ve romanlara konu olması sevindiricidir. Şüphesiz geçmişte yaşanmış vakalar, harpler, mücadeleler günümüze de ışık tutacak mahiyettedir. Alpgüvenç, sadece bu eseriyle değil diğer tarih kitaplarıyla da gençlerimizin severek okuduğu bir yazarımız. Can Bey, sadece eser yazmakla kalmıyor, yayımladığı videolarla da fikir, sanat, edebiyat ve inanç dünyamıza mühim katkılarda bulunuyor.

BİR KURUCU ADAM: CELÂL HOCA

Bazı isimler var ki onları duyduğumuzda bir sıcaklık içimizi kaplar, gözlerimiz buğulanır, hüzünleniveririz. Zira bu şahsiyetler ömürlerini ilme, sanata, edebiyata, tefekküre ve bütünüyle medeniyetimize, inanç dünyamıza hasretmişlerdir. “Celal Hoca” ismiyle maruf Mahmud Celâleddin Ökten merhum onlardandır. Geçen pazar günü Yeni Dünya Vakfı’nda düzenlenen “Eyüpsultan’ın Ebedî Sakinleri” programında merhum hocamızı rahmetle, minnetle ve şükranla andık. Türkiye’de İmam Hatip Okulları’nın kuruluşuna ön ayak olan bu hayırsever mütefekkiri, mücahidi tanımak zorundayız. Programda Hüseyin Yorulmaz dostumuz ve büyüğümüzün torunu Ertuğrul Ökten konuştular. Onlar anlattı, biz dinledik, istifade ettik. Mümtaz araştırmacı yazar Hüseyin Yorulmaz’ın Bir Neslin Öncüsü Celâl Hoca’yı okuyorum şimdi de. Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları arasında çıkmış. Ne kadar çok değerli bilgi, hatıra, anekdot var. Celâl Hoca’nın hayatı, çocukluk ve gençlik yılları, tahsil yılları, hocaları, Trabzon ve İstanbul. Öğretmenlik dönemi, İmam Hatip Projesi, aile ortamı, bilgi ve karakteri, son yılları. Keşke bu müstesna eserin belgeseli yapılsa, Dilerim Türkiye’de bayraktarlık yapmış bu şahsiyetler yeni nesillere hakkıyla tanıtılsa… Mesela merak ediyorum. Mahmud Celâleleddin Ökten Hocanın fotoğrafı, kurucusu olduğu İmam Hatip Ortaokul ve Liseleri’nde asılı mıdır? Değilse buradan son yıllardaki hizmetleriyle gönüllere yerleşen Millî Eğitim Bakanımıza bir hatırlatmada bulunalım. Mahmud Celâleddin Ökten Hocanın fotoğrafları bütün İmam Hatip Okulları’na biyografisiyle birlikte asılsın. Öğrenciler okudukları okulun mimarını yakından tanısınlar. Celal Hoca’nın vefat yıldönümünde bütün İmam Hatip okullarında anma programları yapılmalı. Güzel ülkemizde “Yeni Celâl Hocalarımız” yetişsin ve onlar da yeni nesiller yetiştirsin inşallah.

NURETTİN TOPÇU AYDINLIĞI

Birikimini, feyzini ve heyecanını merhum mutasavvıf büyüğümüz Abdülaziz Bekkine Hazretleri’nden alan fikir adamı yazar ve kanaat önderi Nurettin Topçu, son yıllarda en çok merak edilen ve eserleri okunan bir kıymetlimiz. Dergâh Yayınları’ndan çıkan eserleri gençler tarafından iştiyakla okunuyor. Ali Utku v Reşat Şakar’ın birlikte hazırladığı Vefatının 50. Yılında Nurettin Topçu Fikriyatının Yansımaları ve Günümüz İçin Değeri isimli eser, Türkiye Yazarlar Birliği Yayınları arasında meraklı okuyuculara ulaştı. Takdim yazılar Musa Kâzım Arıcan, Ahmet Hacımüftüğlu ve Mehmet Sekmen’e ait. Birinci kısım, “Nurettin Topçu fikriyatının Türk Dünyası ve Balkan Coğrafyasının Yansıması” başlığını taşıyor. İkinci bölümde ise “Nurettin Topçu, Ahlâk ve İsyan” var. Takip eden kısımları başlıklarıyla görelim: “Nurettin Topçu ve Yarınki Türkiye”, “Nurettin Topçu ve Anadoluculuk Fikriyatı”, “Nurettin Topçu ve Maarif Meselesi”, “Nurettin Topçu, Edebiyat ve Varoluşçuluk”, “Hareket Adamı olarak Nuretin Topçu”, “Gençlerin Dünyasında Nurettin Topçu”, “Nurettin Topçu ile Hatıralar”.

İBN HALDUN’DAN YÜCEL ÇAKMAKLI’YA

Dedim ya biyografi kitaplarına rağbet var. Bu pazara nur yağıyor. Bu eserler sayesinde hem eski değerlerimizi hem de yenilerde ebediyete uğurladığımızı aşina çehreleri, abide şahsiyetleri daha yakından tanıyor, anlamaya çalışıyoruz. Ejder Okumuş’un Edebiyat Ortamı Yayınları’ndan çıkan İbn Haldun Umran Âlimi ile aynı yayınevinden sanat dünyamıza Mehmet Kırtorun tarafından armağan edilen Millî Sinemanın Kurucusu Yücel Çakmaklı’yı okumak gerek. H. C. Armstrong’un Bozkurt kitabı ise Beyan Yayınları arasında vitrinlere çıktı. Kitabı Mustafa Kaplan tercüme etti. Binbir emekle hazırlanan ve topluma sunulan iyi kitapların kıymeti bilinmeli, eserler özenle okunmalıdır.