Hadi(izm)

0

BİR çok ailenin çocukları ile iletişim halinde iken sıklıkla başvurulan sihirli kelimeler vardır. Bu kelimeler farkında olmaksızın çocukların davranış kalıplarını belireler. Çünkü çocuğun gelişiminde bazı kelimelerin vurgulanma şekli, söylenme tarzı, kullanılma sıklığı etkilidir. Bir kelimenin sıklıkla tekrar edilmesi, çocuğun o kelime ile ilgili bir anı veya bir hatıra oluşturmasına sebebiyet verir. Bu nedenle bazı aileler, çocuklarının zihin dünyasında, ya da bilinç dışında olumsuz etki uyandıracak kelime ve cümlelerden kaçınırlar. Aslında geçmiş dönemlerimize baktığımızda, bizimde davranış kalıpları geliştirmemize neden olan, kelimelerin etkisinden bahsedebiliriz. Bunun için biraz çocukluk dönemlerimizi kurcalamak, bazı davranışları sıklıkla tekrar etmekte neden davetkar davrandığımızı düşünmek yeterlidir.

Sıklıkla sakarca davranışlar göstermek, hiçbir şeyi umursamıyor gözükmek, kendinden fazlaca emin olmak, çok kuşkucu olmak, kıskanç olmak gibi durumların altında yatan belli nedenler vardır. İnsanlar bu nedenleri öğrenmeksizin, bu durumları kendilerine davranış kalıbı haline getirerek hayatlarını sürdürebilmektedirler. Ancak bir gün bir yakını tarafından uyarıldığında veya kişi, özellikle ortaya çıkan davranışı ile dikkat çekmeye başladığında, kendini sorgular. Fakat bir türlü nedenini bilemediği ve yapmakta ısrar ettiği kalıp davranışların sebebini anlamak bazen uzun zaman alabilir. Çünkü bu davranışların çocukluk döneminde anne ve baba tutumları, davranışları, söylemleri sonucunda şekillendiği ortadadır.

Çocuklara en çok söylenen kelime ve davranış kalıpları üzerinde durmak istiyorum. Bu kelime hem çok büyülü hem de, insanın hayatını her anlamda etkileyebilecek niteliktedir. Çok basit olmakla beraber, sıklıkla başvurulan bu kelime " HADİ" kelimesidir.

Anne ve babalar "hadi" kelimesini sıkça kullanırlar. Çocuklar bu kelimeyi duymaktan bazen nefret eder hale gelebilir. Netice itibari ile bu kelimenin söylenme sayısı artar ve bu durum çocuklarda değişik tepkilere neden olur. Bazı çocuklar bu "hadi" kelimesini fazlası ile içselleştirir. Anne ve babasını memnun etmek için "hadi" kelimesini işitmeden olması gereken yerde olur. Bu çocuklar aşırı uyumlu, söz dinleyen çocuklardır. Bazı çocuklar ise "hadi" kelimesine aşırı tepki verirler. Bu kelimeyi duydukları andan itibaren çok problem çıkarırlar. Anne ve babanın yetişmesi gereken bir yer vardır ve çocuklarına bu kelimeyi söyledikleri andan itibaren çocuk kendisi ve ebeveynleri arasında sebebi bilinmeyen bir çatışma yaşar. Üstelik yetişilmesi ve gidilmesi gereken yere de her defasında geç kalınmaktadır. Son olarak da üçüncü tipte yer alan çocuklar vardır. Bu çocuklar sıklıkla "hadi" kelimesine karşın tepkisiz kalırlar. Bu kelimeyi o kadar çok işitmişlerdir ki artık anne veya babasının bu kelimeyi söylemesi karşısında ilgisiz ya da tepkisiz davranırlar. Asıl sorun bu kelimenin kullanılmasından değil, çok sık kullanılmasından kaynaklanmaktadır.

Sonuç olarak "hadi" kelimesi her ne kadar zararsız gözükse de, çocuğun algılarını, düşüncelerini ve davranışlarını etkilemektedir. Bu kelimeyi çok sık kullanmak yerine, çocuğa neyin neden yapılması gerektiğinin açıklanması her zaman için daha etkili bir yöntem olarak değerlendirilmektedir. Burada aile ve çocukla yaşanan problem; ailenin çocuğa yapılacak bir konuda hiçbir bilgi vermeden, sadece komut vererek sürekli yönlendirici niteliğinde "hadi" kelimesini tekrar etmesidir. Halbuki çocuklar hayatın kendi doğallığı içinde davranış geliştirme becerisine sahiptirler. Fakat bu gibi aşırı yönlendirici kelimeler çocukların kendi anne ve babaları ile ilişkilerini çatışmalı bir duruma sokarken, anne, baba, çocuk ilişkisini de zedelemektedir.