- Fatma Hayriye Hanım (1900 civârı – İstanbul, 12.11.1980). İlk eşi: Dr. Fikri Servet Tör (1892 – İstanbul, 29.3.1955). Üç kız: Emine Emel (Harunoğlu), Nihâl (Ertuğ), Sevinç (Solaksubaşı). (F. S. Tör’ün, ikinci eşi Mükerrem Hanım’dan çocuğu yok.) İkinci eşi: Ord. Prof. Dr. Abdülhak Kemal Yörük (1898 – 24.8.1974). Birincisine nazaran çok daha uzun süren çocuksuz bir izdivâc…

- Emîne Râika Hanım (1892 – 2.11.1968). Eşi: Edip Servet Tör (Edirne, 1881 – İstanbul, 3.9.1960). Çocukları: 1) Sadun Tör. Eşi: Edith Hanım. 2) Ayşe Basire Hanım (? – 4.5.1969). İlk eşi: Namık Sılay. İkinci eşi: Kemal Yükselengil. (Çalışmamızın “ONA HER ŞEY MÜBÂH!” DEDİRTEN ALTINCI VE SON MİSÂL̃: BİR MİLİTAN ATEİSTİN “DÎN İNK̆İLÂBI” başlıklı Faslında, -İnşâallâh- Vedat Nedim Tör vesîlesiyle, hem onun, hem de Yemen ve İzmir Kumandanı Birinci Ferik Mehmet Servet Paşa -? / 1918- ile Emîne İfâkat Hanım'ın -? / 1919- oğulları Ahmet Nedim Servet, Edip Servet ve Fikri Servet Tör- hakkında mevsûk mâl̃ûmât vereceğiz.)

Bu hanımlar etrâfında örülen akrabâlık bağları, bize, Kemalist İhtilâlini tahakkuk ettiren ve bu totaliter ideol̃ojiyi günümüze kadar ayakta tutan, Türk Milletine dayatan, Anadolu halkını Avrupa'ya temessül ettirmek için onu bir vâsıta olarak kullanan Mütehakkim Zümre hakkında da bir fikir veriyor.

Bu zümrenin bel kemiği, birinci derecede (Sabetay Sevi yerine Mustafa Kemâl'e tapınışı benimsemiş, pek kuvvetli bir cemâat şuûruna sâhib, birbirlerine akrabâlık bağları ve an'anevî tesânüd hissiyle kenetlenmiş, Türk asıllı kimselerin sâdece Kemalist, Materyalist, Avrupacı olanlarıyle -cemâatin ırkî tereddîsini önliyecek, bununla berâber erimeye yol açmıyacak nisbette- karışmış, 19. asırdan beri -derin uykulardaki Müslümanlardan farklı olarak, Şemsî Efendi, Terakkî ve Fevziye Mektebleri gibi- kendi Cemâat çocuklarına mahsûs her kademeden mektebler açıp hem bunlarda, hem Avrupa'da çok iyi tahsîl yaparak ve kendi mensûblarını kayırarak ik̆tisâdî hayâtta, orduda, matbûâtta, üniversitede, fikir âleminde, siyâsette muhkem mevk̆iler elde etmiş, târihî olarak kısmen Aşkenaz, ama daha ziyâde Sefarad ve Marano menşêli, oldukça mütecânis kalbur üstü bir kitle teşkîl eden) Sabataîler (ki 1900 senesi civârında, bütün Balkanlar, Marmara ve Ege Bölgesi'ne yayılmış, 20 bini Selânik'de olmak üzere, –tahmînen- toplam 50 bin kişilik bir nüfûsa sâhib idiler; bugün de, Avrupa, Amerika ve İsrâil'e muhâceretlerden sonra, belki 300 bin kişilik bir nüfûs teşkîl ediyor olsalar gerekdir), ikinci derecede ise, yarı Sabataî hüviyetinde olan Masonlar (hâlen 20 bin civârında) ile Frenk hayât tarzını benimsiyerek onlara temessül etmiş olan, Marksizmden Liberalizme kadar geniş bir yelpâzeye yayılan, hattâ, akılla, iz'ânla alay edercesine çok def’a Milliyetcilik iddiâ eden, ilk iki zümreyle kaynaşmış bulunan Fanatik Kemalistler, Kemâlperestlerdir.

Org. Ali Fuad Erden’in amcazâdelerinin vefât îlânlarındaki âile bağları

Yukarıda, Mustafa Kemâl – Ali Fethi – Mustafa İsmet üçlüsünün aralarındaki pek mühim bir bağ olan, bu dörtlü arkadaş grupunun bir rüknünü teşkîl eden Orgeneral Ali Fuad Erden’in hem amcazâdeleri, hem de yengeleri ve yengelerinin kız kardeşleri hakkında muhtasar mâl̃ûmât verdik. Hep berâber geniş ve nüfûzlu âileler teşkîl ediyor ve Kemalist Totaliter Rejimin bel kemiği mesâbesindeki Mütehakkim Zümreye mensûb bulunuyorlar. Bu tesbîtimizin en mühim mesnedi, onların vefât îlânlarıdır.

General Hâkim ve Avukat Emîn Âlî Durusoy’un (1886 – 1965) vefât îlânı

Her zamânki gibi, aslındaki iml̃âyle ik̆tibâs ediyoruz:

“Belgrat Mutasarrıfı Nurettini Sipahi’nin torunu, merhum Nurettin bey ile Hayriye Hanımefendinin evlâtları, merhum Tahire Ümit Durusoyun eşi, Doktor Esat Durusoyun kardeşi, merhum General Ali Fuat Erdem [Erden], Nevzat Tandoğan, Fahri Tandoğan ve Doktor Selâhi Durusoy’un amcazâdeleri, İman Kuzeyman ile Peyman Sızmazoğlu’nun sevgili babaları, Erkut, Ümit ve Meralin sevgili dedeleri, Sevim Yönder, Şirin Edin’in amcaları, Denizcilik Bankası Ajentası Pehami [Peyami] Kuzeyman ile Türk Ticaret Bankası Umum Müdür Muavini Turgut Sızmazoğlu’nun kayınpederleri, Harbiye Nezareti Hukuk Müşaviri, Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetinin muhtelit hakem mahkemeleri nezdinde umumî ajanı, Denizcilik Bankası Eski Baş Hukuk Müşaviri, İstanbul Sular İdaresi Eski İdare Meclisi Âzâsı, Askerî Yargıtay Müddeiumumîliğinden emekli, General (Hâkim) ve İstanbul Barosu Avukatlarından Emin Âli DURUSOY, Hakkın rahmetine kavuşmuştur. Cenazesi 27/6/1965 [?] Pazartesi günü Büyükadadaki evinden alınarak öğle namazı Heybeli Ada’daki Ümit Camiinde kılındıktan sonra Heybeli Kabristanındaki aile metfenine defnedilecektir. Köprüden Heybeli Ada’ya vapur 10.35’[de]dir.” (Milliyet, 26.7.1965, s. 7)

Cumhuriyet gazetesindeki îlân, biraz farklıdır; “23 Temmuz 1965 Cuma günü vefat ettiği” bu îlânda tasrîh edilmektedir. Ayrıca, cenâzesinin kaldırılacağı gün, “27/6/1965 Pazartesi” değil, “26 Temmuz 1965 Pazartesi”dir. Âşikâr ki, Milliyet’teki îlânda dizgi hatâsı olmuştur.

“Belgrad Mutasarrıfı Nurettini Sipahi'nin torunu, merhum Nurettin bey ile Hayriye hanımefendinin evlâtları, merhum Tahire Ümit Durusoy'un eşi, Doktor Esat Durusoy'un kardeşi, merhum General Ali Fuat Erden, Nevzat Tandoğan, Fahri Tandoğan ve Doktor Selahi Durusoy'un amcazâdeleri, İman Kuzeyman ile Peyman Sızmazoğlu'nun sevgili babaları, Erkut, Ümit ve Meral'ın sevgili dedeleri, Sevim Yönder, Şirin Edin'in amcaları, Denizcilik Bankası acentası Fehami Kuzeyman ile Türk Ticaret Bankası Umum Müdür Muavini Turgut Sızmazoğlu'nun kayınpederi, Harbiye Nezareti Hukuk Müşaviri, Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetinin muhtelit hakem mahkemeleri nezdinde Umumî Ajanı, Denizcilik Bankası eski Hukuk Müşaviri, İstanbul Sular İdaresi eski İdare Meclisi âzâsı, Askerî Yargıtay Müddeiumumîliğinden emekli General (Hâkim) ve İstanbul Barosu Avukatlarından EMİN ÂLİ DURUSOY, 23 Temmuz 1965 Cuma günü vefat etmiştir. Cenazesi 26 Temmuz 1965 pazartesi öğle namazından sonra Şişli Camiinden kaldırılarak Edirnekapı Şehitliğindeki Aile Mezarlığında ebedî istirahatgâhına tevdi edilecektir. Evlâtları.” (Cumhuriyet, 26.7.1965, s. 2)

İstanbul Ansiklopedisi’nin Emîn Âlî Durusoy hakkındaki maddesi

“Asker hukukculardan hâkim, general; 1886 da İstanbulda doğdu; Ahmed Nureddin Bey adında bir zâtin oğludur; İstanbulda Medresei Edebiyede (1896) ve Vefâ İdâdisinde (1900) okudu, 1901 - 1905 arasında Şûrayı Devletde kâtib mülazimliği yapar iken hukuk tahsiline de devam etti ve 1905 de Hukuk Fakültesini bitirdi; Harbiye Nezâretine askerî kâtib olarak girdi ve bu nezâretin hukuk müşavirliği bürosunda çalışdı; 1919 - 1924 arasında eskerî adlî hâkimlik yapdı; Askerî Temyiz Mahkemesi âzâlığında ve müddeiumumîliğinde bulundu; Seyri Sefâin İdâresinin hukuk müşaviri oldu, ve bu büyük müessesenin “Devlet Deniz Yolları” ve “Denizcilik Bankası” isimleri altında anıldığı devirlerde de bu vazifesine devam etti (1923 - 1949); bu arada, 1925-1937, muhtelif hakem mahkemelerinde Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetinin umumî ajanlığını yapdı; 1936 - 1938 arasında Barut ve Fişek inhisarları umum müdürlüğünün hukuk müşavirliğinde bulundu : Cumhuriyet Halk Partisinin İstanbul teşkilâtı kurulur iken en faal sîmâlardan biri olmuşdur; Adaları Güzelleştirme Cemiyetinin kurucusudur; Kızılay’ın fahrî üyelerindendi ve İstanbul Barosunda kayıdlı avukat idi; almanca, fransızca, farsca bilirdi. 1965 temmuzunda vefat etti; Heybeli Ada kabristanına defnedildi. “Türk Deniz Hukuk Ansiklopedisi” adı ile tamamlanmamış pek orjinal bir eser bırakmışdır; veresesi elinde kaybolmaması temenni olunur.” (İstanbul Ansiklopedisi, c. 9, ss. 4785-4786; https://istanbulansiklopedisi.org/handle/rek/9250; 4.9.2026)

Dr. Esad Durusoy’un (1888 – 1976) vefât îlânı

“Büyük Kaybımız: Merhum Nurettin bey ve merhume Hayriye hanımın oğlu, Emin Âlî Durusoy’un kardeşi, Dr. Selâhi Durusoy ile Orgeneral Fuat Erden’in ve Nevzat ile Fahri Tandoğan’ın amcazadeleri, İman ve Fehami Kuzeyman ile Peyman ve Turgut Sızmazoğlu’nun amcaları, Fahriye Tandoğan, merhume Râika Tör ile Hayriye Yörük’ün enişteleri, merhume Rasime Durusoy’un eşi, Leylâ ve Seyfi Kipmen, Sevim ve Selman Yönder, Şirin ve Şeci Edin’in çok sevgili babaları, Ömer ve Orhan Kipmen, Ali ve Ayşe Yönder, Leylâ, Belkıs, Rıfat ve Esad Edin’in sevgili dedeleri, Cerrahpaşa Hastanesi emekli Başhekimi ve CHP eski İl Başkanlarından DR. ESAD DURUSOY, Allah’ın rahmetine kavuşmuştur. Cenazesi, 10 / ocak / 1976 cumartesi günü (bugün) Şişli Camii’nde kılınacak öğle namazından sonra Feriköy Mezarlığı’nda toprağa verilecektir. Ailesi.” (Milliyet, 10.1.1976, s. 5)

Her iki Durusoy kardeşin de, aynen Ali Fuad Erden ve Tandoğan kardeşler gibi, katı birer Kemalist olmaları dikkati çekiyor…

Aynı Cemâatten Yalman gibi, bir Nâzım Hikmet hayrânı: Org. Ali Fuad Erden’in amcazâdesinin kızıyle evli General Seyfi Kipmen

Dr. Esad Durusoy’un üvey kızı Leylâ Bükey ile evli General̃ Yüksek Elektrik Mühendisi Seyfi Kipmen ise, hem fanatik bir Kemalist, hem de Nâzım Hikmet’in ve sözcülüğünü yaptığı ideol̃ojinin bir hayrânıydı… Onu, 2018’de k̃âfî derecede tanıtmıştık. Tekrâr hatırlatıyoruz:

Zübeyde Râsime Hanım'ın Tümgeneral Cemal Derviş Bükey'le evliliğinden doğan Leylâ Bükey'in (1917 - 1992) General Elektrik Mühendisi Seyfi Kipmen ile evliliğinden iki çocuk dünyâya geliyor: Ömer ve Orhan Kipmen… Ömer Kipmen, Türkân Hanım'la evleniyor. Orhan Kipmen'in eşi Betül Hanım ise, büyük sanâyici ve tüccar Erenyol'ların (Nedret ve Nezahat Erenyol'un) kızı…

Bahriyeli olduğu hâlde bâzı mecbûriyetler tahtında Kara Kuvvetlerine geçen ve 1960'da General olarak emekli olan Seyfi Kipmen (1902 - 23.12.1992), Nâzım Hikmet'in, Bahriye Mektebi'nden, yakın arkadaşı ve fikirdaşı… Onun gibi şâirliği de var; arkadaşı öldüğü zamân onu aşağıdaki mısrâlarla anıyor:

“Üç gaspodin gömdü seni Moskova'ya / Şehit Ayşe, ırgat Osman / Mezarlarında sana hasret / Nâzım Hikmet.”

Milliyet gazetesinde, Org. Ali Fuad Erden’in amcazâdelerinden Dr. Esad Durusoy hakkında üç haber… (Sırasıyle: Milliyet, 10.8.1950, s. 5; 11.10.1950; 1.6.1954)