Benim yetiştiğim "çağdaş"(!) çevrede “toprak kokan insanlara” nice haksızlık yapılırdı.
Kendileri gibi yaşamayan, düşünmeyen insanlar sürekli olarak aşağılanır, onlara yapılan haksızlıklar alkışlanır, “Az bile yapıyorlar bu yobazlara!” yollu lâflar edilirdi.
Kendilerini bu memleketin asli unsurları, sahipleri olarak görürlerdi.
Köylerden gelip şehri kalabalıklaştıranlara çok kızarlardı.
Validemin memleketi Kastamonu’yla dalga geçer, biz Kastamonululara da “ayı” derlerdi.
Tepeden bakışlara, hor görüşlere, hakaretlere dayanamayan validem, o zamanlar çareyi yurt dışına gitmekte bulduğunu söyler.
Aşağı yukarı 60 yıldır yurt dışında yaşıyor annem, kendisiyle hatırlayabildiğim bir arada oluşlarımızın toplamı 60 senede iki ayı bulmaz.
Bizi paramparça etti, jakobenler!
Bu tepeden bakış hâli, bizim “elitistlerin” toprak kokan insanları itip kakması, mağdur kesimde içten içe kızgınlık biriktiriyordu haliyle.
Toprak kokan insanların siyaset ve ticaret yaparken çok “hırslı”, çok “başarılı” ve çok öfkeli olmalarının önde gelen sebebi budur herhalde:
Ezilmişliğe duyulan öfke!
*
Bu insanlar o yıllarda “eğitim dünyasında” ancak “hademe” olarak yer bulabiliyorlardı.
Apartmanlarda kapıcı, hem çalışılan hem de yatılan imalathanelerde işçi, sokaklarda seyyar satıcı…
Büyük şehirlerde tutunacak dalları yoktu, sahip çıkanları yoktu, karakola düşseler haksız çıkarılacakları muhakkaktı.
Bundan dolayı hep başlarını eğdiler, her gelene “ağam, paşam” diyerek ayakta kalmaya gayret ettiler.
Bir yandan böyle yaptılar, diğer yandan da gece gündüz çalışıp para biriktirdiler, bazıları da hazinenin arazisine üç beş tuğla dizip “gecekondulaşma” akımına katıldılar…
Hemşehri derneklerine gidip gelip çevre edinmeye çalıştılar.
Zamanla “ezilenlerin” siyasi hareketleri güçlendi.
Yerelde, hatta genelde “iktidar” umutları belirdi.
Köylerinden kopanlardan bazıları yurt dışına kapağı atmış, buralara “otomobilli, teypli, alamanya kokulu gurbetçi” olarak “izne” gelir olmuşlardı.
Burada kalanlardan bazıları da “politikaya” atılmıştı.
Bir beldenin parti teşkilâtında yönetime girene “başkanım” diyenler olmuştu.
Bu yol, çok güzel yerlere çıkıyordu.
Belediyelerde güzel bir pozisyon kapmak, hatta belediye başkanı olmak, hatta ve hatta “vekil” bile olmak mümkündü.
Demokrasilerde çare tükenmezdi.
Her şey mümkündü.
Bu mümkünler dünyasında ticarette, politikada yükselenler oldu.
Hızla yükselenler…
Benim eski çevremden kopuşum ile “toprak kokan insanlar” arasına girişim bu hareketli süreçte oldu.
Eski çevrem olan biteni endişeyle karşılıyordu.
Yeni çevrem ise birikmiş öfkeleri ve arzularıyla gece gündüz çalışıyordu.
Sermayenin ve yönetimin el değiştirmeye başlaması, eski çevremi daha da sertleştiriyordu
Ellerindeki “kamu aygıtları” ile baskı yapılmasını şiddetle alkışlıyorlardı.
Bizler de bu baskılara direnenlere destek vermeye, memleketin “refaha ermesine” katkı sağlamaya çalışıyorduk.
Öylesine haşin ve çetin bir mücadeleydi ki bu, durup düşünmeye vaktimiz yoktu.
O günlerde imkânlar sınırlı, mücadele azmi ise sınırsızdı.
Yıllar böyle böyle geçti…
Yeni çevrem, eski çevreme her alanda üstünlük sağlar hâle geldi.
Geldi de, ters giden bir şeyler vardı.
Ahlâkî üstünlüğümüz hasar üstüne hasar görüyordu.
İddialarımızdan vurulur olmuştuk.
Ortam, “buralara menfaat için gelenlerle” dolmuştu.
Zamanında samimiyetle mücadele edenlerin bir bölümü de, masayı, kasayı, “nisa”yı bulunca yoldan çıkmıştı…
*
Etrafımdakilerin çoğu “İmam hatip” tedrisatlıydı.
Kur’an’ı, sünneti benden çok daha iyi biliyorlardı.
Biliyorlardı ama…
Bir şeyler yanlış gidiyor gibiydi!
Bugün o yanlışlarla yüzleşiyoruz, hep beraber…
Kafamızda nice soru.
İnsanlar gücü bulunca neden değişiyor?
Yoksulluk dönemindeki dayanışma, zenginleşince neden kayboluyor?
Dinî bilgi neden ahlaki davranışa her zaman dönüşmüyor?
Cemaat ve hemşehri dayanışması neden zaman zaman çıkar ilişkisine dönüşüyor?
Ve insanlar niçin tepki gösterdiklerine benziyor?
*
Bizler şaşkın…
Dağınık…
Bilmiyoruz ne haldeyiz…
*
Gidiyoruz gündüz gece!
